Na AI-bedrijf Anthropic heeft ook Meta juni 2025 een juridische overwinning behaald rond het ‘fair use’-gebruik van auteursrechtelijk beschermde boeken voor het trainen van AI-modellen, zo meldt de Financial Times. Meta stelde een digitale bibliotheek samen met miljoenen boeken, wetenschappelijke artikelen en cartoons die het online verzamelde. Deze collectie werd gebruikt om het Llama-taalmodel te trainen. Verschillende schrijvers, dichters en acteurs protesteerden tegen de opname van hun werken in de omstreden database LibGen, die naar schatting 7,5 miljoen boeken bevat. Dit meldt Villamedia, juni 2025.

In maart maakte tijdschrift The Atlantic de inhoud van LibGen doorzoekbaar. Daarop ontdekten meerdere auteurs dat hun werk zonder toestemming in de database stond. Meta verklaarde toen te geloven dat het handelen binnen de grenzen van de wet viel.

Fair use

De rechter  oordeelde dat het gebruik van auteursrechtelijk materiaal gerechtvaardigd was vanwege het ‘transformatieve’ karakter van AI-technologie – onafhankelijk van hoe de data verzameld was. Het Amerikaanse concept van ‘fair use’ maakt zulk gebruik mogelijk, bijvoorbeeld voor satire, kritiek of technologische innovatie – ook zonder toestemming van rechthebbenden. In Europa bestaat geen direct equivalent van deze regeling.

Anthropic verdedigde zich eerder deze week op vergelijkbare wijze: teksten die zijn gebruikt voor AI-training zijn in het uiteindelijke model niet meer te herkennen of te reproduceren. De rechter achtte dit voldoende voor een beroep op fair use, althans voor de boeken die legaal zijn aangeschaft. Over potentieel illegaal gedownloade werken volgt nog een aparte rechtszaak. Rechter Chhabria maakte daarbij duidelijk dat de kern van zijn beslissing lag in het ontbreken van bewijs bij de aanklagers. Zij stelden dat Meta de creatieve sector schaadt, maar wisten geen enkel empirisch bewijs te overleggen dat deze schade daadwerkelijk bestaat of in de toekomst zal ontstaan.

De klagers kwamen slechts met vermoedens. Maar speculatie is onvoldoende als bewijs en kan geen uitspraak in een verkort vonnis tegenhouden,

Aldus Chhabria.

Tot slot liet de rechter doorschemeren dat de toekomst van AI-training zal liggen in samenwerking met rechthebbenden. Grote techbedrijven die miljarden verdienen met AI-toepassingen zullen volgens hem manieren moeten vinden om compensatie te bieden voor het gebruik van auteursrechtelijk materiaal. “Als die werken echt zo onmisbaar zijn als ze zeggen, dan vinden ze wel een oplossing,” aldus de rechter:

However, despite the double-success for the tech industry, Judge Chhabria made it clear that his decision to dismiss Meta’s lawsuit didn’t mean that all AI training using copyrighted material was “fair use” and, therefore, legal. He said, in this case, the authors simply “made the wrong arguments” and didn’t provide enough evidence to support the right ones. His judgment on “fair use” will be given on a case-by-case basis, and certain “types of works (like news articles) might be even more vulnerable to indirect competition from AI outputs.”