Tweede Kamerverkiezingen 29 oktober 2025: de standpunten over AI, (social) media en de NPO

22.231 views door R.J. Hoeffnagel · Published 30 augustus 2025 · Updated 30 augustus 2025

Tweede Kamerverkiezingen op 29 oktober 2025: standpunten over AI, (social) media en de NPO

Op 29 oktober 2025 kiest Nederland een nieuwe Tweede Kamer. In aanloop naar de verkiezingen presenteren politieke partijen hun plannen op uiteenlopende thema’s. AI, sociale media en de rol van de publieke omroep (NPO) nemen daarbij een steeds centralere plaats in. In dit overzicht lees je hoe de verschillende partijen hierover denken en welke koers zij willen varen. MarketingReport platform heeft e.e.a. op een rijtje gezet:

VVD

Investeert via de groeistrategie ‘investeringsagenda voor nationale groei’ en haar investeringsmaatschappij in AI. Ze streven onder meer naar een AI-fabriek en een AI‑gigafabriek in Groningen en een AI‑hub voor het mkb. Verder willen ze Europese digitale infrastructuur versterken om minder afhankelijk te zijn van Amerikaanse cloud- en datadiensten.
Voor de NPO pleiten ze dat deze weer terugkeert naar de kerntaken: nieuws, educatie en journalistiek. Ze steunen omroephuizen en willen een extern, pluriform omroepbestel. Ze pleiten voor meer transparantie, digitale innovatie, coproducties en openheid over kosten per omroep. Ook willen ze dat toezichthouders als het Commissariaat voor de Media en ACM meer grip krijgen op pluraliteit, marktmacht en online veiligheid.

CDA

Wil inzetten op digitale autonomie via samenwerking binnen Europa en eigen cloudoplossingen, met aandacht voor AI binnen het groeifonds en benoemt een AI‑commissaris. Ze willen ook een verankerde AI‑ethiek, AI‑fabriek in Noord-Nederland, strenge regels voor bedrijven (inclusief uitschakeling van websites) en aanscherping van de Digital Services Act (DSA).
Voor sociale media pleiten ze voor verplichte leeftijdsverificatie, strengere regels voor financiële influencers, en een meldpunt voor schadelijke content, inclusief maatregelen tegen anonieme accounts, deepfakes, doxing, grooming en phishing.
Wat betreft de NPO: voortzetting van het omroephuizenstelsel, decentralisatie, versterking van regionale omroepen en verplichte plaatsing van regionale zenders bij providers.

GroenLinks–PvdA

Vraagt transparantie van techgiganten over algoritmes en campagnes (met respect voor vrijheid van meningsuiting), uitbreiding van de DSA ter bestrijding van haat.
Op het gebied van AI: aandacht voor auteursrecht, verbod op real-time gezichts- en emotieherkenning, bronvermelding voor AI-content. Ook pleiten ze voor Europese alternatieven voor Amerikaanse/Chinese tech, een AI-fabriek in Groningen, breed toezicht op monopolievorming en meer investeringsverplichtingen voor streamingdiensten.
NPO-hervorming willen zij doorzetten, maar met behoud van een coördinerende NPO en langere financieringszekerheid (8 jaar i.p.v. 5). Ze pleiten voor scheiding van commerciële taken (geen commerciële rol voor eindredacteuren) en beperken reclame tot maximaal 5 % (nu 8 %). Regionale omroepen verdienen in hun visie extra steun.

SP

Eist strikte AI-regulering en transparantie (altijd aangeven dat iets met AI is gemaakt). Alleen openbare data mag worden gebruikt; auteursrechten dienen gerespecteerd. Ze willen borging van offline rechten en een verbod op autonome AI-besluitvorming. De overheid moet open-source software ontwikkelen.
Voor de NPO pleiten ze tegen bezuiniging, voor extra ruimte voor kritische journalistiek, Nederlandse drama en documentaires. Kijkcijfers mogen niet leidend zijn; er moet ruimte zijn voor experiment.
Ze willen een wettelijk verbod op gepersonaliseerde reclame, advertentieveilingen en grootschalige dataverzameling. Verslavende elementen, nepnieuws en ondoorzichtige algoritmes moeten verboden worden. Open standaarden en gebruikersbescherming vormen de kern.

PVV

Pleit ervoor de subsidie-infuus voor NPO stop te zetten en wil het Mediapark herontwikkelen tot woonwijk. Over AI en digitale economie laten ze zich niet uit.

BBB

Net als anderen wil BBB een AI‑fabriek in Groningen en een Nederlandse AI-infrastructuur, gefinancierd via defensiebegroting. Ze streven naar Europese standaarden tegen deepfakes, app-verificatie en grondwettelijke digitale rechten.
Voor de NPO behouden ze publieke waarden zoals neutrale nieuwsvoorziening, educatie en cultuur. Duplicatie met commerciële zenders moeten verdwijnen; meer steun voor regionale omroepen; media in Nederlandse handen bevoordelen. Details blijven onduidelijk.

ChristenUnie

Voorziet een wettelijke leeftijdsgrens van 14 jaar voor social media én verificatie voor leeftijd, pornografie, gokken en uitgestelde betaling. Platformen moeten minder verslavend zijn. Ze willen ook auteursrechten op gezichten en stemmen; ledenomroepen moeten bij NPO blijven. Programmavoorraad moet door omroepverenigingen worden bepaald, niet NPO.

Partij voor de Dieren (PvdD)

AI-content moet herkenbaar zijn via logo of watermerk. Privacy staat centraal; minimale data, toestemming vereist; gebruikers moeten zeggenschap krijgen. Open-source oplossingen en publieke controle van AI zijn essentieel. AI mag alleen commercieel ingezet worden als het duurzaam, dier- en mensenrechtsvriendelijk is. Microtargeting, verslavende algoritmes en big tech mogen niet domineren.
Voor de NPO: voldoende investering in landelijke en regionale publieke omroepen, reclameluwte in de programmering, eerlijke betaling van big tech voor journalistieke content, behoud van BTW-voordeel voor nieuwsmedia. Daarnaast brede reclameverboden (o.a. fossiel, vlees, fast fashion), waarschuwingslabels en beperking van overmatige verlichting in reclame.

NSC

Wil regels voor data, een ministerie voor digitale zaken en modernisering (zoals in Duitsland). Behoud van 5 omroepverenigingen, fusie tussen NOS en NTR, uitbreiding van reclame via STER en krachtiger toezicht via Commissariaat voor de Media. Striktere regels voor mediaconcentratie, binnen EMFA-wetgeving.

Volt

Voor sociale media: begeleiding voor jongeren en kennis voor ouders/professionals, AI-geletterdheid op scholen, nationale kijkwijzer, en meldpunt voor deepfakes.
AI: bewustwordingscampagne over mentale gezondheid; richtlijnen voor generatieve AI in nieuws; geen autonome nieuwsproductie; mogelijk reclamevrije, neutrale NPO; omroepverenigingen als producenten.
Stelt integriteitseisen, zendtijd voor politieke partijen regionaal, Europese samenwerking in media, Europese programmavoorschriften. Aanscherping van mededingingswetgeving en duurzame financiering voor pluriform media.
Ze pleiten voor een publieke digitale infrastructuur op basis van privacy, interoperabiliteit en democratische controle (zoals Fediverse-platforms). Transparantie over algoritmes, advertenties en data.
Vanwege hun visie op Europese tech en digitale autonomie streven ze naar een ‘Silicon Europa’, Europees Tech Fund, Digital Sovereignty‑score, EU-verankering van digitale onafhankelijkheid, open source, Europees beleid voor AI, en tot 2030 geen afhankelijkheid van grote Amerikaanse tech.
Tevens strengere EU-regelgeving, verplichte AI-labels & deepfake detectie, exitstrategieën voor overheidsdiensten, en vermindering van afhankelijkheid van leveranciers. Reclame voor fossiele brandstoffen moet in 2030 verboden worden. Marketing Report

JA21

Streeft naar stimulering van AI en digitale zelfstandigheid voor ondernemers; investeert in strategische tech. Wil ledenomroepen afschaffen, NPO beperken tot twee tv-zenders die neutraal nieuws, satire, muziek, sport, documentaires en cultuur bieden. Nadruk op Nederlandse tradities, taal en cultuur. NPO moet objectiviteit garanderen.

D66, Volt en Denk hadden het conceptprogramma nog niet afgerond. Forum voor Democratie, SGP, 50Plus en andere kleinere partijen hebben nauwelijks standpunten over AI of media geformuleerd.