TikTok betaalt $400 miljoen voor schenden privacy kinderen: wake-upcall voor datagedreven marketing
TikTok kan inspirerend zijn maar zorgt ook voor concentratieverlies
TikTok en moederbedrijf ByteDance hebben in de Verenigde Staten ingestemd met een schikking van 400 miljoen dollar vanwege vermeende overtredingen van de privacywetgeving voor kinderen. De zaak draait om het verzamelen van persoonsgegevens van gebruikers jonger dan 13 jaar zonder de vereiste toestemming van ouders. Voor marketeers onderstreept de zaak opnieuw dat datagedreven targeting, leeftijdscontrole en platformcompliance steeds nadrukkelijker met elkaar verbonden raken.
TikTok beschuldigd van verzamelen gegevens kinderen
Het Amerikaanse ministerie van Justitie klaagde TikTok en ByteDance in 2024 aan. Volgens de aanklacht beschermde het platform de privacy van jonge gebruikers onvoldoende en werden persoonsgegevens van kinderen verzameld zonder geldige ouderlijke toestemming.
Amerikaanse privacyregels verplichten online diensten die zich op kinderen richten om toestemming van ouders te verkrijgen voordat persoonsgegevens van kinderen onder de 13 jaar worden verzameld. TikTok zou die verplichting niet voldoende hebben nageleefd.
Associate Attorney General Stanley Woodward benadrukte daarbij dat de prioriteit van het ministerie is dat kinderen online worden beschermd en dat bedrijven die persoonsgegevens verwerken hun wettelijke verplichtingen nakomen.
Van 5,7 miljoen naar 400 miljoen dollar
De omvang van de nieuwe schikking laat zien hoeveel zwaarder privacyovertredingen inmiddels kunnen wegen. TikTok betaalt volgens de overeenkomst direct 300 miljoen dollar. Nog eens 100 miljoen dollar volgt wanneer een eerdere overeenkomst met de Federal Trade Commission uit 2019 wordt beëindigd.
Die eerdere zaak draaide om Musical.ly, de voorloper van TikTok. Het bedrijf betaalde destijds 5,7 miljoen dollar nadat toezichthouders concludeerden dat het wist dat jonge kinderen het platform gebruikten, terwijl gegevens zoals namen en e-mailadressen zonder voldoende ouderlijke toestemming werden verzameld.
Sinds de nieuwe klacht heeft TikTok volgens de Amerikaanse overheid veranderingen doorgevoerd in onder meer zijn management, compliance-organisatie en privacybeleid.
Leeftijdscontrole wordt onderdeel van marketingtechnologie
TikTok zegt inmiddels geavanceerdere systemen te gebruiken om minderjarige gebruikers te herkennen. Gebruikers moeten hun geboortedatum invoeren en het platform gebruikt systemen om accounts te detecteren van kinderen onder de 13 die een verkeerde leeftijd hebben opgegeven. Volgens TikTok werken honderden medewerkers aan moderatie van minderjarige accounts en worden hierdoor tienduizenden accounts verwijderd.
Voor marketingorganisaties is dat belangrijk. Leeftijdsdata zijn niet alleen meer een targetingvariabele, maar worden steeds nadrukkelijker onderdeel van privacy-, identity- en compliance-systemen. Merken die adverteren op sociale platforms blijven daardoor mede afhankelijk van de manier waarop platforms leeftijd bepalen en persoonsgegevens verwerken.
De zaak laat bovendien zien dat toestemming en dataminimalisatie steeds belangrijker worden binnen digitale marketing. Zeker bij campagnes die potentieel minderjarigen bereiken, zullen adverteerders kritischer moeten kijken naar doelgroepselectie, first-party data en de gegevens waarop advertentie-algoritmen worden getraind.
De schikking van 400 miljoen dollar maakt duidelijk dat privacycompliance geen juridische voetnoot meer is binnen marketingtechnologie. Leeftijdsverificatie, targeting en databescherming groeien steeds verder naar elkaar toe. Voor marketeers betekent dat dat bereik alleen niet voldoende is: ook de manier waarop dat bereik wordt opgebouwd moet aantoonbaar verantwoord zijn.
