Meta onder vuur: oud-medewerker wijst op cultuur achter verslavend platform

Meta ligt opnieuw zwaar onder vuur over de manier waarop Facebook en Instagram zijn ontworpen. Voormalig Meta-engineieur Arturo Béjar verklaarde deze week voor een federale jury in Oakland dat niet alleen afzonderlijke productkeuzes, maar vooral de bedrijfscultuur rond Mark Zuckerberg het moeilijk maakte om veiligheidsproblemen daadwerkelijk op te lossen. De zaak kan grote gevolgen krijgen voor socialmedia-ontwerp, advertising en de manier waarop platforms engagement optimaliseren. De rechtszaak draait om de beschuldiging dat Facebook en Instagram bewust functies gebruikten die minderjarige gebruikers langer op de platforms moesten houden. Vier Amerikaanse staten voeren de zaak namens een bredere coalitie van 29 staten. Daarbij wordt onder meer gekeken naar infinite scroll, autoplay, beautyfilters en likes.

Béjar werkte jarenlang aan veiligheid binnen Meta en stelt dat voorgestelde beschermingsmaatregelen vaak niet standaard werden ingeschakeld. Daardoor konden functies technisch wel bestaan, maar werden ze volgens hem in de praktijk nauwelijks gebruikt.

“At the end of the day, it was the company culture that Mark had created that made it so that it was practically impossible to deliver features that addressed the wellbeing and safety issues.” — Arturo Béjar tijdens zijn getuigenis, geciteerd door The Next Web.

Meta bestrijdt die voorstelling. Het bedrijf stelt dat het al jaren maatregelen neemt om jongeren te beschermen en dat de aanklagers interne documenten selectief gebruiken om een verkeerd beeld te schetsen.

Verdienmodel van social media centraal

Voor marketeers is vooral relevant dat in deze rechtszaak het verdienmodel achter engagement steeds nadrukkelijker onderdeel wordt van het juridische debat. Hoe langer een gebruiker kijkt, scrolt en interacteert, hoe meer mogelijkheden ontstaan om advertenties te tonen en gebruikersdata te verzamelen. De aanklagers vatten dat mechanisme volgens The Next Web samen als: gebruikers aantrekken, zo lang mogelijk vasthouden en vervolgens hun data benutten.

Dat raakt direct aan bekende marketing-KPI’s zoals engagement, time spent, videoviews en interactieratio. Metrics die voor marketeers traditioneel positief zijn, kunnen vanuit wetgeving en platformverantwoordelijkheid dus een andere betekenis krijgen wanneer ontwerp bewust compulsief gebruik stimuleert.

Gevolgen voor social advertising

De Oakland-zaak kan daarom verder reiken dan jeugdveiligheid. Wanneer rechters platforms verplichten bepaalde engagementmechanismen aan te passen of veiligheidsfuncties standaard te activeren, kan dat uiteindelijk ook invloed hebben op bereik, gebruikersduur, targetingdata en advertentie-inventory. De financiële inzet is bovendien uitzonderlijk groot. Meta spreekt zelf over mogelijke claims die theoretisch kunnen oplopen tot $1,4 biljoen, terwijl andere schattingen aanzienlijk lager liggen. De procedure duurt naar verwachting ongeveer zes weken.

Voor marketingorganisaties onderstreept de zaak een bredere verschuiving: maximale engagementgroei is steeds minder vanzelfsprekend een neutrale bedrijfsdoelstelling. Platformdesign, verantwoordelijkheid en commerciële optimalisatie raken juridisch steeds sterker met elkaar verweven. Daarmee wordt responsible design naast privacy en AI-governance een steeds relevanter onderdeel van digitale marketingstrategie.