NVJ:’ANP Foto kijkt waar het beeldrecht rondom historische foto’s nog ter discussie staat’
Het ANP neemt dossiers opnieuw onder de loep waarin onduidelijkheid bestaat over de rechten op historische foto’s. Aanleiding zijn klachten van organisaties en particulieren die claims ontvingen voor afbeeldingen waarvan het beeldrecht wordt betwist. Vooral historische stichtingen maken bezwaar tegen de hoogte van de gevraagde bedragen en de onderbouwing daarvan. Zo schrijft Villamedia.nl augustus 2026.
Historische beelden zorgen voor discussie
De stichting Damslachtoffers kreeg bijvoorbeeld een claim voor zes foto’s op haar website. Volgens de organisatie bleken vier daarvan onterecht geclaimd, omdat de rechten elders lagen of de beelden rechtenvrij dan wel onder een Creative Commons-licentie beschikbaar waren. Het ANP liet de claims voor die vier foto’s vervolgens vervallen. Voor twee andere afbeeldingen bleef volgens de stichting een bedrag van ruim 800 euro openstaan. De organisatie stelt dat zij fotografen eerlijk wil betalen, maar vindt de werkwijze disproportioneel.
“Wij vinden dat fotografen eerlijk betaald moeten worden, maar hebben ernstige bezwaren tegen de manier waarop deze claims tot stand komen.”
Het voorbeeld maakt duidelijk hoe ingewikkeld de rechten op historisch beeldmateriaal kunnen zijn. Foto’s circuleren soms via meerdere archieven en beeldbanken, terwijl eigenaarschap, licentievoorwaarden en eventuele rechtenoverdracht niet altijd direct inzichtelijk zijn.
ANP belooft redelijkheid bij handhaving
ANP-directeur Martha Riemsma benadrukte eerder dat fotografen bescherming en een passende vergoeding verdienen. Tegelijkertijd erkende zij dat bij eerdere handhaving de redelijkheid en proportionaliteit soms uit het oog werden verloren. Het persbureau beëindigde daarom de samenwerking met een externe partij en handelt claims inmiddels zelf af via ANP Fair Licensing. Daardoor moet het ANP rechtstreeks aanspreekbaar zijn wanneer discussie ontstaat over de herkomst van een foto, de rechthebbende of de hoogte van een claim.
Voor historische verenigingen, lokale redacties en maatschappelijke organisaties blijft het belangrijk om de herkomst en gebruiksvoorwaarden van afbeeldingen zorgvuldig vast te leggen. Tegelijkertijd onderstrepen de omstreden dossiers dat partijen die beeldrechten claimen duidelijk moeten kunnen aantonen waarop hun aanspraak is gebaseerd.
–
Boven afbeelding: Image by Dariusz Sankowski /Pixabay
