‘Mag die sluikreclame door influencers en vloggers eigenlijk wel?’
De bekende bloggers en vloggers praat enthousiast over juist dat ene merk. Is hij hiervoor betaald en hoe weten we dat? Wanneer is het verplicht om dit te melden? En hoe zit het met jonge volgers als de vlogger een lekker koekje promoot?
Hip?
Gezond eten is hip en belangrijk. De consument wordt daar dagelijks op attent gemaakt door een breed scala aan influencers: bloggers, vloggers, columnisten en invloedrijke personen op social media. Je kunt het zo gek niet bedenken of een favoriete food – blogger heeft het al via een enthousiast filmpje aangeraden: een driedaags detoxplan, een gezond suikervrij receptje of dat ene nieuwe product met gezondheidsvoordelen. Nog vaak blij het een raadsel of de uitspraken in Facebookposts allemaal op waarheid gebaseerd zijn en of de influencers betaald zijn om juist dat merk aan te prijzen. De influencer heeft een eigen creatieve flow en moet toch kunnen zeggen wat in hem opkomt? Of ligt het toch anders?
Veranderend reclamelandschap
Adverteerder ,zijn zich bewust van de voedingstrend en een veranderend reclamelandschap. Merkbeleving en een gepersonaliseerde boodschap met interactie met de consument staat centraal. De consument kiest zijn favoriete influencer via de gewenste socialmedia kanalen. Als die in zijn blog of vlog een merk of product gebruikt, zal de consument de boodschap eerder geloven of zichzelf eerder associëren met het merk. Dát is precies wat adverteerders willen en zij zijn daarom bereid influencers rijkelijk te belonen voor hun inzet. Ideaal voor beide partijen, maar de consument heeft bij wel het recht te weten wat schuilgaat achter post of filmpje. Vandaar de roep om ook in de on line wereld de consument te beschermen en sluikreclame via social media tegen te gaan.
Herkenbaar
Het Commissariaat van de Media (CvdM) publiceerde op 20 april de resultaten van een inhoudsanalyse van YouTube-video’s naar de zichtbaarheid van merken en producten. Wat blijkt? Met de herkenbaarheid is het droevig gesteld. Aan de ene kant is de zichtbaarheid van merken enorm: in bijna 90 procent van de video’s zijn een of meerdere merken of producten te zien. En in 60 procent krijgen die nadrukkelijk de aandacht met een positieve boodschap. Maar bij meer dan 75 procent van de onderzochte vlogs is onduidelijk of de influencer is betaald of dat hij puur op eigen initiatief producten beoordeelt.
Deze cijfers zijn verontrustend, want vooral kinderen zijn actief op YouTube en zij zijn makkelijk te beïnvloeden. Het CvdM kan optreden tegen sluikreclame op tv en radio, maar nog niet bij online mediadiensten als YouTube. De Europese Commissie heeft een voorstel gepubliceerd voor strengere Europese wetgeving op dit gebied, en wil dat kinderen beter beschermd kunnen worden tegen schadelijke audiovisuele content online. Maar dat is nog toekomstmuziek.
To disclose or not to disclose?
Waar ligt de grens tussen informatie geven en reclame maken? Dat is een groot dilemma. Wanneer de influencer zijn volgers alleen wil inlichten over een product, valt hij toch onder de vrijheid van meningsuiting en heeft de volger het recht op informatie? Jazeker. Maar zit er een adverteerder achter de post? Dan zal de influencer dat kenbaar moeten maken. Hier is al snel sprake van, ook als de adverteerder alleen een sample opstuurt. Dat kan zijn mening immers beïnvloeden.
Daarom moet de influencer onthullen dat hij het product gratis gekregen heeft. Expliciet of via bijvoorbeeld #spon of #adv. Veel online influencers lijken zich hier niet bewust van te zijn. Zij willen hun blog of vlog op hun eigen manier inrichten, ongehinderd door lastige en oninteressante regelgeving. Door de positieve inhoud van de blog of vlog wordt dat stukje tekst reclame voor het product. En dat heeft effect.
