[EVENTVERSLAG] Van disruptie-tot-doorbraak; lessen van het Upstream Festival 2025
Het is makkelijk om onder de indruk te raken van innovatie. Nieuwe technologieën, nieuwe ideeën, nieuwe woorden zelfs. Maar wat me tijdens het Upstream Festival (editie 2025) vooral opviel, was niet de technologie. Het was de overtuiging waarmee mensen bouwen. Niet aan een product, maar aan een andere toekomst.
Founders, investeerders en pioniers kwamen samen rond één vraag: hoe bouwen we aan een economie die duurzamer, eerlijker én scalable is?
CO₂ als bouwsteen – Paebbl
Martha Sjörgen, voormalig investeerder en nu co-CEO van Paebbl, kwam niet om een pitch te doen. Ze kwam om te laten zien wat er gebeurt als je business en overtuiging met elkaar laat samenwerken. Paebbl verandert CO₂ in carbonites: een soort bouwmateriaal dat dient in bijvoorbeeld cement. Maar wat me bijbleef, was haar aanpak. Geen grote woorden. Wel drie scherpe filters voor elk idee dat ze overweegt:
● Het mag geen greenwashing zijn.
● Het moet binnen tien jaar technologisch scaleable zijn.
● Het moet economisch viable zijn, ook in een empty market.
Het zijn precies die kaders die het verschil maken tussen een goed idee en een bedrijfsmodel dat blijft staan.
Geld zoeken waar niemand kijkt – Invest-NL
Jellie Banga van Invest-NL had een ander soort boodschap. Een waarschuwing, bijna. Want veel duurzame bedrijven vallen niet omdat het idee slecht is, maar omdat er een kloof is tussen het eerste kapitaal en de fase waarin ze écht kunnen groeien. Ze pleitte voor meer lange-termijn denken. Investeerders die niet alleen vragen naar technologie, maar ook naar visie, team en marktdynamiek.
Wat wil je bouwen. Niet alleen wat, maar vooral waarom?
Transparant zijn, en pivoten als het moet – NextSense
Ferdinand Grapperhaus had ooit de eerste transparante zonne-ramen ter wereld. Maar tien jaar later is zijn bedrijf een softwarebedrijf.
Waarom?
Omdat de markt iets anders vroeg. Omdat opschalen niet altijd lukt met het oorspronkelijke idee. Zijn verhaal ging niet over falen. Het ging over durven draaien. En over communiceren, steeds opnieuw, naar binnen en naar buiten. Over leiden met visie en waarden. Door niet enkel te “drive” (denk aan stragegy, objective en taks), maar ook “guide” in te zetten (values, culture en behaviours) zet je jouw missie en visie om in toonbare resultaten.
Van onder de radar naar een eigen sector – Femtech, Clue en Yoni
Ida Tin (Clue) en Deniz Wiedhaup (Yoni) spraken over vrouwengezondheid, oftewel femtech. Een sector die jaren onder de radar bleef, omdat vrouwenzaken lange tijd als ‘niche’ werden gezien. Wat ik leerde: femtech is geen hype. Het is noodzaak. Het raakt de helft van de wereldbevolking, en het gebrek aan technologische aandacht kost ons wereldwijd jaarlijks meer dan 1 biljoen dollar (aldus een collaboratie tussen de World Economic Forum en McKinsey Health Institute). Hun boodschap was even simpel als radicaal: technologie moet ruimte geven aan wat er echt toe doet. En daarvoor moet je eerst leren luisteren: naar je gebruikers, je lichaam, je team.
AI en biologie – Cradle’s LLM voor eiwitten
Cradle werkt met AI die niet met woorden speelt, maar met eiwitten. Hun LLM’s kunnen voorspellen hoe je een eiwit moet veranderen om het iets nieuws te laten doen, wat toepassingen heeft van geneesmiddelen tot duurzame materialen. Wat mij trof: ze nemen geen IP over van gebruikers. Ze zijn een tool, geen platform dat data opslokt. En hun uitgesproken visie op leiderschap is een die me bijblijft:
Generous leader, curious student, and humble stewart.
Misschien is dat de enige manier om technologie te bouwen die echt iets verandert.
Tot slot – Upstream als thermometer
Upstream voelde als een temperatuurmeting van wat er leeft in de Europese tech- en impactscene. Er was geen blinde euforie. Wel scherpe vragen, eerlijke verhalen, en founders die hun kwetsbaarheid niet verstopten. En dat, denk ik, is wat deze generatie onderscheidt. Het zijn geen ondernemers die alleen maar willen winnen. Het zijn ondernemers die zich afvragen of ze op de juiste manier aan het spel meedoen.
Niet alleen: wat bouw ik? Maar ook: waarom bouw ik dit, en voor wie?
–
Eventblogger: Lauranne Boey
