De Europese Commissie heeft vandaag vastgesteld dat Apple en Meta de verplichtingen onder de Digital Markets Act (DMA) hebben geschonden. Apple heeft zijn zogeheten anti-steering-verplichting niet nageleefd, terwijl Meta gebruikers geen adequate keuze bood voor een dienst die minder persoonlijke gegevens verwerkt. Als gevolg daarvan legt de Commissie boetes op van respectievelijk 500 miljoen euro voor Apple en 200 miljoen euro voor Meta. Het is de eerste keer dat de Commissie formele sancties oplegt op basis van de DMA.

Boete voor Apple wegens beperkingen op doorverwijzing (steering)

Volgens de DMA moeten appontwikkelaars die hun apps via de App Store verspreiden, hun gebruikers kosteloos mogen informeren over alternatieve aanbiedingen buiten de App Store. Zij moeten gebruikers actief kunnen doorverwijzen naar externe platforms waar aankopen gedaan kunnen worden, mogelijk tegen goedkopere tarieven.

De Commissie concludeerde echter dat Apple dit actief blokkeerde. Het bedrijf legde technische en commerciële beperkingen op waardoor ontwikkelaars hun klanten niet vrij konden wijzen op andere abonnementsopties. Daardoor liepen consumenten mogelijk goedkopere aanbiedingen mis. Apple kon volgens de Commissie niet aantonen dat deze beperkingen objectief noodzakelijk of proportioneel waren.

Naast de boete heeft de Commissie Apple opgedragen deze beperkingen volledig te verwijderen, én af te zien van toekomstige gedragingen die dezelfde uitwerking hebben. Apple krijgt hiervoor 60 dagen de tijd, anders kunnen er aanvullende dwangsommen volgen. De zwaarte en duur van de inbreuk speelden mee in de hoogte van de boete.

Opmerkelijk is dat de Commissie haar onderzoek naar Apple’s verplichting om gebruikers een echte keuze te bieden inmiddels heeft gesloten. Dit is te danken aan de vroege en constructieve samenwerking van Apple in dat specifieke dossier.

Boete voor Meta vanwege “consent or pay”-model

Meta werd bestraft voor de invoering van een binair keuzemodel, waarbij gebruikers vanaf november 2023 moesten kiezen: óf instemmen met het gebruik van hun persoonlijke gegevens voor gepersonaliseerde advertenties, óf betalen voor een advertentievrije versie van Facebook en Instagram. Dit zogenoemde “consent or pay”-model is volgens de DMA-onvoldoende.

De Commissie stelt dat gebruikers recht hebben op een gelijkwaardige versie van de dienst die minder gebruikmaakt van hun gegevens – zonder dat zij daar noodzakelijk voor hoeven te betalen. Meta’s model bood die optie niet en bood ook geen echte, vrije keuze om het combineren van gegevens te weigeren.

Hoewel Meta in november 2024 een derde, aangepaste optie introduceerde die naar eigen zeggen minder persoonlijke data gebruikt, is deze variant nog in onderzoek bij de Commissie. De boete van 200 miljoen euro geldt specifiek voor de periode tussen maart 2024 (toen de DMA juridisch van kracht werd) en november 2024, waarin de niet-conforme variant werd aangeboden.

Ook bij Meta werd de hoogte van de boete bepaald op basis van de ernst en duur van de overtreding.

Facebook Marketplace niet langer onder de DMA

Naast de boetes heeft de Commissie vandaag ook besloten dat Facebook Marketplace niet langer onder de DMA valt. Meta had op 5 maart 2024 verzocht om herziening van de status van Marketplace. Na onderzoek concludeerde de Commissie dat het platform in 2024 minder dan 10.000 zakelijke gebruikers had, en dus niet langer voldoet aan de drempel die nodig is om als zogeheten “poortwachter” te worden beschouwd.

Zowel Apple als Meta moeten binnen 60 dagen volledig voldoen aan de opgelegde verplichtingen. Doen zij dat niet, dan riskeren ze aanvullende, periodieke dwangsommen. De Commissie blijft actief in gesprek met beide bedrijven om volledige naleving van de DMA te verzekeren.

Achtergrond

De Commissie startte op 25 maart 2024 onderzoeken naar de naleving van de DMA door Apple en Meta. In juni en juli 2024 ontvingen beide bedrijven voorlopige bevindingen waarin werd gesteld dat zij de DMA overtraden. Beide kregen de gelegenheid hun verdediging schriftelijk in te dienen en toegang tot alle dossierstukken.

De DMA, die in maart 2024 van kracht werd, is bedoeld om de marktmacht van grote techbedrijven te reguleren en concurrentie en keuzevrijheid voor consumenten te bevorderen. Bedrijven die zich niet aan de wet houden, kunnen boetes krijgen tot 10% van hun wereldwijde jaaromzet.