{"id":481906,"date":"2017-11-28T08:08:07","date_gmt":"2017-11-28T07:08:07","guid":{"rendered":"http:\/\/www.nieuws.marketing\/strategie_nieuws\/?p=481906"},"modified":"2017-11-28T09:20:14","modified_gmt":"2017-11-28T08:20:14","slug":"echt-of-nepnieuws-zo-herken-je-het-weekvandemediawijsheid","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.nieuws.marketing\/strategie_nieuws\/echt-of-nepnieuws-zo-herken-je-het-weekvandemediawijsheid\/","title":{"rendered":"Echt of nepnieuws? Zo herken je het!"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/p>\n

Nepnieuws is de term van 2017. Het is nep daarom misleidende informatie die wordt verspreid veelal om geld te verdienen of om de publieke opinie te be\u00efnvloeden.\u00a0Nepnieuws, fake berichten en hoaxes bestaan al heel lang, maar de verspreiding ervan gaat razendsnel sinds de opkomst van sociale media.\u00a0Iedereen kan tegenwoordig content plaatsen op internet. Daardoor lijken de grenzen tussen nieuws, nepnieuws en advertenties te vervagen. Het wordt steeds moeilijker om ze van elkaar te onderscheiden en een gefundeerde mening te kunnen vormen.<\/strong><\/p>\n

Waarom maken mensen eigenlijk nepnieuws? Hoe herken je nepnieuws? En welke rol speel je zelf in de verspreiding?<\/em><\/p>\n

Waarom nepnieuws?<\/h2>\n

Het antwoord is simpel: omdat ze er geld mee verdienen. Hoe meer mensen op een artikel klikken, hoe meer geld ze krijgen vanwege de getoonde advertenties. En een pakkende, sensationele kop levert vaak veel \u2018clicks\u2019 op. En dus veel geld. Ook maken mensen bewust nepnieuws om meningen te be\u00efnvloeden, bijvoorbeeld in de aanloop naar verkiezingen.\u00a0Makers en verspreiders van nepnieuws gebruiken\u00a0allerlei psychologische technieken<\/a>\u00a0om lezers te proberen te overtuigen. Voorbeelden van nepnieuws:<\/p>\n

Wat is het gevaar van nepnieuws?<\/h2>\n

Als we onwaarheden als waarheid aannemen, is het erg moeilijk om een gefundeerde mening te vormen.<\/p>\n

De Britse wetenschapper David Buckingham zegt hierover: \u201cHet democratische politieke proces is volledig gebaseerd op het verspreiden van betrouwbare informatie. Als dat wegvalt, kunnen burgers bijna onmogelijk politieke beslissingen nemen.\u201d<\/p>\n

Wie bepaalt wat nepnieuws is?<\/h2>\n

Berichtgeving is vrijwel altijd gekleurd<\/a>. Dat maakt het vraagstuk \u2018hoe herken je nepnieuws\u2019 des te ingewikkelder, want wie bepaalt wat waarheid is?<\/p>\n

In dit artikel in\u00a0de Correspondent<\/a>\u00a0zegt Rob Wijnberg dat objectiviteit in de journalistiek simpelweg niet bestaat: \u201cAchter ieder nieuwsbericht, ieder verhaal, ieder journaalitem, gaat een wereldbeeld schuil, gebaseerd op ontologische (wat is werkelijk?), epistemologische (wat is waar?), methodologische (hoe komen we erachter?) en morele (waarom is het belangrijk?) aannames.\u201d Anders gezegd; nieuws komt per definitie voort uit een standpunt.<\/p>\n

Welke rol spelen de filter bubble en algoritmes?<\/h2>\n

Google en Facebook gebruiken algoritmes om te bepalen welk nieuws je ziet en welke zoekresultaten je krijgt. Als jij iets liket, een reactie plaatst of deelt, weet Facebook dat jij dit leuk vindt. Je krijgt dan de volgende keer dezelfde soort dingen te zien. Dat betekent ook dat je bepaalde dingen niet te zien krijgt. Algoritmes bepalen dus deels wat wij zien, weten, geloven en vinden.\u00a0<\/em><\/p>\n

Op die manier ontwikkelen we allemaal onze eigen\u00a0filter bubble<\/a><\/u>; je krijgt bevestigd wat je al wist. Het gevaar om je op eenzijdige bronnen te baseren, is dat je een onvoldoende kritische houding ontwikkelt en makkelijker be\u00efnvloedbaar bent. Terwijl het, met name voor kinderen, juist erg belangrijk om zo\u2019n kritische houding te ontwikkelen.<\/p>\n

Algoritmes zien geen verschil tussen feit en fictie. Als er vaak op een bericht wordt geklikt, wordt het ook vaker getoond in Facebook of Google. We noemen dit\u00a0click bait<\/em>.<\/p>\n

\u00bb Meer over algoritmes in de video hiernaast van NOS op 3
\n\u00bb\u00a0Meer over de\u00a0filter bubble<\/a><\/p>\n

Hoe herken je nepnieuws?<\/h2>\n

Met deze tips kun je nepnieuws beter herkennen \u00e9n met een gefundeerd weerwoord komen:<\/p>\n

    \n
  1. Wie is de afzender van het bericht?<\/strong>
    \nBestaat deze persoon echt? Kijk bij websites altijd in de disclaimer of bij \u2018over ons\u2019<\/li>\n
  2. Welke intentie heeft die afzender?<\/strong>
    \nWaarom heeft diegene het artikel geschreven? Voor wie is het geschreven? Welke (politieke, financi\u00eble of andere) belangen heeft de afzender? Of is het zelfs bedoeld als satire?<\/li>\n
  3. Welke techniek is gebruikt?<\/strong>
    \nHoe wordt er ingespeeld op emotie, worden er zaken weggelaten, wordt er een autoriteit aangeroepen? Welk camerastandpunt wordt gebruikt? Welke beelden worden getoond met welke muziek erbij? Worden er veel hoofdletters en uitroeptekens gebruikt in een krantenkop?<\/li>\n
  4. Kun je \u2019t verifi\u00ebren?<\/strong>
    \nIs het alleen buzz op sociale media, of zie je het ook in de meer gerespecteerde media? Gaat het om een onderzoek? Controleer dan hoe het is onderzocht. Hoe minder mensen ze spreken, hoe kleiner de kans dat die meningen voor heel Nederland gelden.<\/li>\n
  5. Welke bron is gebruikt?<\/strong>
    \nNepberichten maken vaak gebruik van fictieve bronnen, dus kijk verder dan alleen een bronvermelding. Worden tekst en foto op dezelfde manier gebruikt als in de originele bron? Of is het bericht uit context gehaald? Is er geen link naar de bron? Google dan. Bij voorkeur in een anoniem venster, om je filter bubble te omzeilen.<\/li>\n
  6. De hele waarheid en niets dan de waarheid<\/strong>
    \nNepnieuws kan wel degelijk waarheden bevatten. Hoe meer waarheid er in een bericht zit, hoe overtuigender het lijkt. Controleer of een bericht de hele waarheid en niets dan de waarheid bevat.<\/li>\n
  7. Of een interpretatie van andermans waarheid?<\/strong>
    \nZelfs feiten kunnen op verschillende manieren worden ge\u00efnterpreteerd. Daarmee zijn ze nog niet fake.<\/li>\n
  8. Check ook foto\u2019s<\/strong>
    \nDat kan via\u00a0    Google<\/a>\u00a0of\u00a0Tineye Reverse Image Search<\/a>. Google laat precies zien wanneer en op welke sites de afbeelding eerder te zien is geweest.<\/li>\n<\/ol>\n

    Hoe stop je het?<\/h2>\n

    Wie onzin herkent, moet nog steeds toezien hoe nepnieuws verder wordt verspreid. Wil je een weerwoord geven? Verdiep je dan eerst in de verscheidenheid aan opvattingen.\u00a0Stel jezelf daarom ook deze vragen:<\/p>\n

      \n
    1. Wat is jouw mening? Wat maak jij zelf op uit het nieuwsbericht?<\/em><\/li>\n
    2. Wat doe je ermee. Deel je? En zo ja, hoe dan? In- of exclusief commentaar?<\/em><\/li>\n<\/ol>\n

      Nepfoto\u2019s en -video\u2019s<\/h2>\n

      Bij nepnieuws wordt vaak gebruik gemaakt van een willekeurige afbeelding die min of meer het nieuws representeert.<\/p>\n

      Alexander Kl\u00f6pping liet\u00a0in een uitzending van De Wereld Draait Door<\/a>\u00a0zien hoe ver nepnieuws technisch gezien kan gaan op het gebied van audio en video. Zo kan men via manipulatie iemand iets laten zeggen wat\u00a0hij of zij nooit gezegd heeft. De\u00a0verregaande misbruikmogelijkheden<\/a>\u00a0van zulke technologie\u00ebn maken het steeds lastiger om nepnieuws te herkennen.<\/p>\n

      Met behulp van\u00a0Google<\/a>\u00a0of\u00a0Tineye Reverse Image Search<\/a>\u00a0kun je achterhalen of foto\u2019s bewerkt zijn, en van welke bron ze origineel komen. Onderzoeker en docent Peter Burger geeft\u00a0tips<\/a>.<\/p>\n

      Leer kritisch te kijken naar beeldmateriaal en stel deze vragen:<\/p>\n