VPRO Tegenlicht: ‘The Age of Surveillance Capitalism; de grote dataroof!’

img 5d9ddb50e2f70

Het is 2000 en de dot.com-crisis heeft diepe wonden geslagen, de vraag is zal de startup Google het knappen van de internetbubbel overleven? Oprichters Larry Page en Sergey Brin zitten met de handen in het haar. En dan, bij toeval, ontdekt Google dat de ‘restdata’ die mensen achterlaten bij hun zoekopdrachten op het internet zeer waardevol en verhandelbaar zijn.
Deze restdata kunnen namelijk worden gebruikt om het gedrag van de internetgebruiker te voorspellen. Internet-advertenties kunnen zo heel doelgericht en effectief worden ingezet. Een compleet nieuw businessmodel ziet het levenslicht: ‘surveillance capitalism.’

Tech

Andere technologiebedrijven als Facebook en Amazon nemen het model al snel over.
Zoveel mogelijk data registreren is het devies. Niet de data die je opgeeft wanneer je een bestelling doet bij een webwinkel, of de inlogdata van je Facebookpagina, maar juist de ‘ruis’ daaromheen, alle data die je onbewust prijsgeeft: je likes, surfgedrag, contacten, tijd die je op een webpagina doorbrengt etc. Al die informatie wordt systematisch verzameld en gebruikt om jouw gedrag te voorspellen. Via zoekopdrachten, social media, cookies en de locatievoorziening op je apparaat weten de techreuzen precies waar je uithangt, wat je doet en wat je bezighoudt – op elk moment van de dag. Deze data zijn miljarden waard en vormen de grondstof van een nieuwe economie. Terwijl de winsten stijgen trekken de techgiganten van Silicon Valley steeds meer macht naar zich toe. Intussen wordt de democratie uitgehold en de ongelijkheid in de wereld verder vergroot, aldus Zuboff.
Hoe heeft het zover kunnen komen?
Wat zijn de alternatieven?
Met Zuboff verkennen we hoe dit parasitaire economische model ons dagelijkse leven steeds verder infiltreert. Van surfgedrag tot Internet-of-Thingstoepassingen als zelfrijdende auto’s en slimme thermostaten. Kunnen samenleving en politiek nog een vuist maken tegen deze grote dataroof? Volgens Zuboff  (foto boven) is het hoog tijd dat de burger zich ontdoet van het juk van ‘surveillance capitalism.’
Tegenlicht, 17 oktober 2019 21 uur NPO2
Regie: Roland Duong

Patrick Petersen

De ondernemende Patrick Petersen RDM MA MSc is senior, crossmediaal online en retailmarketeer, spreker, docent, columnist (MarketingReport-Adformatie-MarketingTribune), onderzoeker (UvA-HHS) en bestseller auteur met onder andere zijn Handboek Ecommerce, Handboek Online Marketing (finale Marketingliteratuurprijs), Handboek Social, Handboek.AI (finale Marketingliteratuurprijs) en Handboek Mobile Marketing (genomineerd Managementboek van het Jaar) en oprichter van bureau AtMost, Educator en AtMost.TV. Petersen behaalde wetenschappelijke masters aan de London Business & Finance (Marketingstrategy) en Geneva Business School (met specialisme: Consumer behaviour, Mixed Reaelity & marketingtech). Volg hem op Bluesky: onlinemarketeer.bsky.social en Linkedin.com/in/patrickpetersen