TEDx selectie: ‘Hoe digital de democratie bedreigt’
“De internationale rechtsorde stort voor onze ogen in en dit is nog maar het begin”, zo waarschuwt onderzoeksjournalist Carole Cadwalladr. In een nietsontziende TED-talk haalt zij uit naar de opkomst van de zogeheten broligarchy: een kleine elite van machtige techbestuurders die met hun mondiale digitale platforms ongekende geopolitieke invloed vergaren. Volgens Cadwalladr ondermijnen zij democratische instituties en effenen zij het pad voor nieuw autoritarisme. Haar oproep is helder: verzet je tegen dataroof en massasurveillance, en sluit je aan bij een groeiende beweging van digitale ongehoorzaamheid. Je hebt meer macht dan je denkt.
Ik was bang om deze toespraak te geven. Niet alleen vanwege plankenkoorts, maar omdat ik iets wilde zeggen dat ertoe doet, terwijl de omvang van wat er nu gebeurt nauwelijks te bevatten is. En omdat de laatste keer dat ik op dit podium stond, dat eindigde in een juridische strijd van drie jaar, tot aan het Londense Hooggerechtshof. Mijn carrière, mijn reputatie, mijn financiën — zelfs mijn huis stonden op het spel.
Mijn misdaad? Dat ik hier kwam waarschuwen dat onze democratie de technologie die we bouwen misschien niet zal overleven. Bijna alles waar ik toen voor waarschuwde, wordt nu werkelijkheid. En ik kan het niet mooier maken dan het is: het is ronduit angstaanjagend.
Noem het bij de naam
Wat we meemaken is geen vage verschuiving. Het is een staatsgreep. We willen het woord liever niet horen, zeker niet in deze kringen. Maar we kunnen het niet bestrijden als we het niet benoemen. En we kunnen het niet zien als we het niet durven erkennen. De presidenten van Rusland en de Verenigde Staten spreken inmiddels dezelfde taal. Ze verspreiden dezelfde leugens. De internationale rechtsorde brokkelt in realtime af. En dit is nog maar het begin. Een staatsgreep is als beton: zolang het beweegt, kun je het nog vormen. Maar zodra het stolt, is het te laat. De opkomst van de broligarchie; wat we zien is de samensmelting van Silicon Valley en opkomend autoritarisme. Poetin liet zijn zakenelite onmetelijk rijk worden in ruil voor absolute loyaliteit. Dat model wordt nu wereldwijd gekopieerd.
Dit is geen gewone oligarchie. Dit zijn mondiale platforms.
Dit is de broligarchie.
Hun macht is ongekend. Hun brandstof is data. Data is de crack cocaine van Silicon Valley. Het is altijd de data. De jacht op data voedt kunstmatige intelligentie, die beslist wie wordt ontslagen, wie wordt vervangen pardon wie “efficiëntieverbetering” ondergaat. Het Cambridge Analytica-schandaal, waarbij de gegevens van 87 miljoen Facebook-gebruikers werden misbruikt, was kinderspel vergeleken met wat er nu gebeurt. Maar het was het prototype. Het hele bedrijfsmodel van Silicon Valley is surveillance. Onze levens worden geoogst, geanalyseerd en verkocht. We leven al binnen de architectuur van het totalitarisme.
Instagram is de Stasi
In de DDR hield de geheime dienst dossiers bij van één op de drie burgers. Google weet meer over ons dan de Stasi ooit durfde dromen.
We moeten gaan leven alsof Instagram de Stasi is.
Politiek volgt cultuur. En cultuur is tegenwoordig wat er als volgende op je telefoon verschijnt. Dat is AI. De eerste grote AI-apocalyps is geen killerrobot — het is totale informatie-instorting.
Politiek is technologie geworden.
De aanval op journalisten is het voorspel
Toen ik werd aangeklaagd, noemden 19 persvrijheidsorganisaties het een SLAPP-rechtszaak: strategische intimidatie via het rechtssysteem om publieke kritiek de mond te snoeren.
Mijn telefoon en laptop werden forensisch doorzocht. 40.000 stukken persoonlijke data werden blootgelegd: berichten, mails, stemmemo’s. Mijn leven werd een wapen tegen mij.
Daarbovenop kwam een gecoördineerde online haatcampagne. Dag na dag. Omdat mijn grootste misdaad was: journalist zijn, en vrouw.
Maar 30.000 mensen stonden op. Ze zamelden bijna een miljoen pond in voor mijn verdediging. Dat is waarom ik weet: wij zijn niet machteloos. Wij zijn de cavalerie.
Privacy is macht
We moeten leren digitaal ongehoorzaam te zijn.
-
Accepteer geen cookies.
-
Gebruik geen echte naam.
-
Download Signal.
-
Bescherm je kinderen tegen dataroof.
-
Geef je leven niet gratis weg.
Privacy is macht. En we hebben er meer van dan we denken.
Datarechten zijn mensenrechten
AI-systemen zijn getraind op ons werk, onze woorden, onze levens. Zonder toestemming. Het is geen innovatie — het is onteigening.
Wat er met de journalistiek gebeurt, gebeurt straks met jouw sector ook. Het is meer dan diefstal. Het is een schending.
Datarechten zijn mensenrechten.
De keuze is aan ons
De techleiders denken dat ze veilig zijn door zich te verbinden met autocraten. Zo werkt geschiedenis niet. Zo werkt macht niet.
Je kunt niet samenwerken met tirannie zonder erdoor opgeslokt te worden.
Maar wij — wij hebben een keuze.
We kunnen onze stem terugpakken. Onze privacy beschermen. Onze democratie verdedigen.
We zijn niet machteloos.
De vraag is niet of deze strijd komt.
De vraag is: aan welke kant sta jij?
