TedX AIenBusiness-selectie: “Kinderen opvoeden in het tijdperk van AI”

 

Slimme knuffels die praten, interactieve robotjes en alwetende spraakassistenten: kunstmatige intelligentie stroomt in hoog tempo de kinderkamer binnen. Omdat deze apparaten empathie en vriendschap zo goed kunnen nabootsen, bouwen kinderen er snel een hechte band mee op. Maar tech-onderzoeker Randi Williams waarschuwt dat we kinderen niet door hun speelgoed moeten laten programmeren. Het is tijd om de volgende generatie te leren dat AI geen magie is, maar een verzameling regels die door mensen is bedacht.

Het gevaar van slim speelgoed dat ‘vriendelijk’ lijkt

Moderne AI-apparaten zijn zo ontworpen dat ze uitermate intelligent en sympathiek overkomen. Voor jonge kinderen kan de grens tussen een echt levend wezen en een algoritme daardoor snel vervagen. Wanneer een kind een emotionele band opbouwt met een robot of slimme assistent, ontstaat het risico dat het de informatie van dat apparaat blindelings vertrouwt. Williams ontdekte in haar onderzoek dat kinderen geneigd zijn te geloven dat AI-apparaten de autoriteit hebben over wat ‘waar’ of ‘juist’ is. Als een apparaat altijd antwoord heeft, stoppen kinderen met kritisch nadenken. Het gevaar is niet alleen dat kinderen afhankelijk worden van deze technologie, maar dat ze verleren om vragen te stellen bij de bron van die informatie.

“AI-apparaten bootsen intelligentie en vriendelijkheid zo goed na dat kinderen ze automatisch gaan vertrouwen. Er is een reëel gevaar dat kinderen overmatig afhankelijk of onpas gehecht raken aan hun slimme speelgoed.”

Van ‘Steen, Papier, Schaar’ naar digitale geletterdheid

Het aanleren van AI-geletterdheid hoeft volgens Williams niet te beginnen met ingewikkelde codeerlessen. Het begint bij speelse interactie en het opbreken van de logica achter de machine. Ze illustreert dit met een voorbeeld van een kleuter die steeds verloor met Steen, Papier, Schaar van een kleine robot. De kleuter kwam op het idee om de robot ‘verkeerde’ regels aan te leren, zodat hij eindelijk kon winnen. Dat moment vatte de essentie van AI-educatie samen. Zodra een kind doorheeft dat een robot de regels volgt die iemand hem heeft ingegeven, verdwijnt het mysterie. Als je een robot de verkeerde regels van een spelletje kunt aanleren, wie zegt dan dat de makers van een slimme spraakassistent wél altijd de juiste regels hebben geprogrammeerd?

“Het idee dat ik kinderen wil meegeven is dat AI geen magie is. AI is een reeks regels die door mensen is geschreven.”

De baas blijven over de algoritmes

Volwassenen hoeven geen tech-experts te zijn om hun kinderen hierin te begeleiden. Het belangrijkste is het creëren van een nieuwsgierige en kritische houding aan de keukentafel. Door samen vragen te stellen over hoe apparaten aan hun antwoorden komen, leren kinderen dat technologie een hulpmiddel is dat door mensen wordt gevormd en bijgestuurd. Het doel is niet om technologie uit de buurt van kinderen te houden, maar om hen de controle terug te geven. Kinderen moeten opgroeien met het besef dat zij niet de passieve consumenten zijn van AI-producten, maar degenen die de macht hebben om de regels van de technologie te herschrijven.

“We moeten een generatie kinderen grootbrengen die weet dat zij degenen zijn die de regels van AI mogen schrijven — en zelfs herschrijven.”