Socialemediaplatforms mogen niet laten kiezen tussen betalen of privacy
Europese privacywaakhonden verzetten zich tegen het model waarbij sociale mediaplatforms zoals Facebook en Instagram gebruikers laten kiezen tussen gratis toegang tot het platform met gepersonaliseerde advertenties of betalen voor een advertentievrije ervaring. De European Data Protection Board (EDPB) heeft dit standpunt ingenomen.
Moederbedrijf Meta, dat Facebook en Instagram beheert, heeft al geruime tijd een dergelijk model. Gebruikers kunnen gratis gebruik blijven maken van het platform, maar moeten dan akkoord gaan met het gebruik van hun gegevens voor gepersonaliseerde advertenties. Als alternatief kunnen ze een advertentievrij abonnement afsluiten voor €9,99 per maand.
De EDPB oordeelt dat dit geen eerlijke keuze is voor gebruikers, waarbij ze gedwongen worden te kiezen tussen privacy en gratis toegang tot het platform. Dit zogenaamde ‘consent or pay’-model is volgens hen niet acceptabel.
Om een eerlijker alternatief te bieden, moeten techbedrijven een derde optie implementeren: een gratis lidmaatschap waarbij gebruikers slechts beperkt gevolgd kunnen worden. Advertenties voor deze gebruikers zouden contextueel moeten zijn, gerelateerd aan de inhoud van het platform op dat moment.
Aleid Wolfsen, voorzitter van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP), benadrukt het belang van een vrije, eerlijke keuze voor gebruikers. Hij stelt dat privacy niet alleen voor de welgestelden mag zijn en dat techbedrijven gebruikers niet mogen dwingen akkoord te gaan met het volgen van hun online gedrag.
Wolfsen wijst erop dat het onredelijk is om hoge prijzen te vragen voor privacyvriendelijke opties, waardoor mensen met een beperkt budget geen keuze hebben. Voor velen is het gebruik van dergelijke platforms essentieel, bijvoorbeeld voor werk of om in contact te blijven met familie. Het ontbreken van echte keuzevrijheid is volgens hem ontoelaatbaar.
