Rusland en Belarus willen AI ontwikkelen gebaseerd op ‘traditionele waarden’

Rusland en Belarus zijn van plan samen een kunstmatig intelligentiesysteem te ontwikkelen dat gebaseerd is op wat overheidsfunctionarissen omschrijven als “traditionele waarden”. Dat meldde het staatsnieuwsagentschap BelTA vrijdag in de Moscow Times. Het doel is om een soeverein AI-systeem te bouwen “dat betrouwbaar is, objectieve informatie biedt en waar men op kan vertrouwen,” aldus Sergej Glazjev, secretaris van de supranationale Unie van Rusland en Belarus.

Glazjev waarschuwde dat jongere generaties steeds vatbaarder zijn voor manipulatie door buitenlandse AI-modellen, met name die afkomstig uit de Verenigde Staten en China.

Volgens Glazjev heeft recent diepgaand onderzoek naar westerse AI aangetoond dat één toonaangevende chatbot racistische en extremistische neigingen vertoonde, waaronder het verheerlijken van het fascisme — hoewel hij daarbij geen concrete voorbeelden of bewijzen gaf. Het streven is volgens hem om ondernemerschap en innovatie te stimuleren, maar dan wel binnen het kader van “fundamentele en traditionele waarden”. Wat hij precies onder die waarden verstaat, liet hij in het midden. Wel stelde hij dat ondernemerschap zonder dergelijke morele kaders “destructief, zinloos en schadelijk” kan worden.

De aankondiging past binnen een bredere beweging van Rusland en Belarus om zich technologisch en ideologisch los te maken van het Westen. Sinds de Russische invasie van Oekraïne en de daaropvolgende sancties heeft Moskou de ontwikkeling van digitale autonomie versneld.Tegelijkertijd plaatsen onafhankelijke onderzoekers vraagtekens bij de transparantie van Russische AI-systemen. Zo bleek uit een recent onderzoek van de Universiteit Gent dat Rusland’s grootste taalmodellen, YandexGPT en GigaChat, tot de meest politiek gecensureerde AI-systemen behoren van 14 wereldwijd geteste modellen — inclusief die uit China.

De onderzoekers concludeerden dat de Russische modellen stelselmatig vragen over gevoelige politieke onderwerpen ontweken, vaak met de mededeling dat ze deze niet konden beantwoorden of dat gebruikers elders informatie moesten zoeken.