Postmaterialisten moesttuinhype: ‘Een groeiend aantal Nederlanders (26%) verbouwt dagelijks voedsel’

Een groeiend aantal Nederlanders (26%) verbouwt nu een deel van hun dagelijkse voedsel in hun tuin of op hun balkon, wat een opmerkelijke toename is ten opzichte van 2016, toen slechts 21% van hen dat deed. Daarnaast geeft 28% van de Nederlanders aan dat ze graag tijd zouden willen besteden aan moestuinieren, maar om diverse redenen er niet aan toekomen. Opvallend is dat bijna een derde van de mensen die moestuinieren pas in de afgelopen één à twee jaar met deze hobby zijn begonnen. Dit zijn voornamelijk jongeren tot 35 jaar. Aan de andere kant van het spectrum bevindt zich een groep van 37% doorgewinterde moestuiniers die al minstens zes jaar aan deze activiteit besteden, voornamelijk bestaande uit 55-plussers.

Leeftijd is duidelijk een factor, maar het is ook interessant om te kijken naar de segmentatie volgens het model van de onderzoeker, dat is gebaseerd op hoe mensen in het leven staan en wat ze belangrijk vinden. Binnen deze postmaterialistische groep geeft maar liefst 40% van de mensen aan groenten en/of fruit te verbouwen, wat ver boven het gemiddelde van 26% ligt. Dit zijn maatschappijkritische idealisten die zichzelf willen ontplooien, stelling nemen tegen sociaal onrecht en opkomen voor het milieu.

Zaden en planten zijn essentieel voor deze hobby en worden voornamelijk offline (72%) aangeschaft, met tuincentra als de meest populaire locatie, gevolgd door supermarkten. Bovendien is er een levendige informele ruilhandel tussen vrienden en bekenden en worden zaadjes en plantjes ook vaak uit de eigen tuin verkregen.

Bijna driekwart van de moestuinders kiest voor biologische teelt met het doel duurzame en gezonde voeding te produceren, terwijl voor 37% moestuinieren zelfs een statement is tegen de voedingsmiddelenindustrie.

De meest geteelde gewassen zijn tuinkruiden, groente en fruit, waarbij tomaten de favoriet zijn, gevolgd door sla, bonen en courgettes. Minder bekende of ‘vergeten’ groenten spelen een beperkte rol, omdat moestuinders de neiging hebben om veilige en populaire keuzes te maken.

De belangrijkste motivatie achter deze hobby is het plezier van de oogst, wat bijdraagt aan zelfbevestiging en zelfwaardering (57%). Bijna negen op de tien moestuinders zijn trots op hun tuinproducten. Naast trots zijn de betere smaak van de producten, het kalmeren van de geest en de garantie van gezonde voeding belangrijke drijfveren. Het financiële aspect is voor maar liefst 76% van de moestuinders van ondergeschikt belang.

Dit onderzoek werd uitgevoerd met behulp van het StemPunt-panel van Motivaction, bestaande uit meer dan 70.000 leden. De enquête werd ingevuld door 2.088 respondenten in de leeftijd van 18 tot 80 jaar, waarvan 543 moestuiniers. Het onderzoek is representatief gewogen op kenmerken zoals geslacht, leeftijd, opleiding, regio en Mentality. Het veldwerk vond plaats van medio augustus tot medio september 2023.