Onderzoek Mediahuis: ‘Sociale media verliest terrein als nieuwsbron’

Uit het negende Grote Jongerenonderzoek van Mediahuis en MediaTest blijkt dat Nederlandse jongeren hun telefoon steeds vaker gebruiken, maar minder tijd besteden aan sociale media dan een jaar geleden.

Meer schermtijd, minder sociale media

Gemiddeld besteden jongeren 5,1 uur per dag aan hun telefoon, iets meer dan vorig jaar (5 uur). De jongste groep (15-21 jaar) spant de kroon met 5,5 uur per dag. Opvallend genoeg daalt de tijd op sociale media: van gemiddeld 4 uur in 2024 naar 3,5 uur in 2025. Jongeren van 15-21 jaar zijn nog steeds het meest actief (3,9 uur), terwijl 29- tot 35-jarigen met 3 uur per dag het minst actief zijn op deze platforms.

Waar veel kritiek werd verwacht, blijkt het telefoonverbod op middelbare scholen verrassend goed ontvangen. Twee op de drie jongeren (67%) zijn positief over de maatregel. Ook onder middelbare scholieren zelf steunt een meerderheid (55%) het verbod.

Dubbele gevoelens over sociale media

Sociale media bieden vermaak, maar zorgen ook voor negatieve emoties. Een derde van de jongeren voelt zich er soms verdrietig, onzeker of depressief door. Vooral jongeren tussen 22 en 28 jaar zien een stijging in negatieve gevoelens (van 30% in 2024 naar 37% in 2025). Vrouwen rapporteren dit vaker dan mannen (38% vs. 27%). Bovendien overweegt 29% van de jongeren te stoppen met sociale media – opvallend genoeg vooral mannen.

Toename van online haat en pesten

Online haat blijft een groot probleem. 69% van de jongeren vindt haatreacties op sociale media ernstig. Vrouwen maken zich hier het meest zorgen over (80%), terwijl jongeren van 15-21 jaar zich minder druk maken. Zes op de tien jongeren zien regelmatig haatreacties online. De bezorgdheid over online pesten en shaming is gestegen van 40% naar bijna 60%. Een kwart van de jongeren is zelf slachtoffer geweest, vooral mannen van 22-28 jaar (31%). Ook online shaming neemt toe, waarbij mannen vaker worden getroffen dan vrouwen (23% vs. 14%).

Niet-heteroseksuele jongeren worden bovengemiddeld vaak slachtoffer van online haat (36% tegenover 21% van de heteroseksuele jongeren) en shaming (28% tegenover 17%).

Nieuws via sociale media verliest terrein

Hoewel sociale media nog steeds een belangrijke nieuwsbron zijn, daalt hun populariteit. Waar in 2022 nog 70% van de 15-21-jarigen sociale media als belangrijkste nieuwsbron noemde, is dat nu gedaald naar 56%. Onder alle jongeren is dit aandeel nu 41%. Vrouwen halen vaker nieuws via sociale media dan mannen. Instagram blijft het populairst, terwijl TikTok en Facebook meer leeftijdsgebonden zijn.

Tegelijkertijd groeit het vertrouwen in online journalistiek. Een derde van de jongeren noemt digitale kranten en nieuwsartikelen als voornaamste bron – een stijging van 8 procentpunten. Vooral mannen en de oudste groep (29-35 jaar) kiezen vaker voor deze bronnen.

Zeven op de tien jongeren krijgen wekelijks nepnieuws onder ogen; 20% zelfs dagelijks. Mannen zijn vaak overtuigd van hun vermogen om nepnieuws te herkennen. Slechts 8% twijfelt aan hun eigen beoordelingsvermogen, terwijl 3% denkt nooit nepnieuws te zien, ondanks hun sterke vertrouwen in online informatie.

Gezonder én verslaafder

Jongeren beoordelen hun gezondheid met een 7,3 – een lichte stijging. Vooral jonge mannen en lager opgeleiden voelen zich beter dan vorig jaar. Tegelijkertijd neemt het aantal jongeren dat zichzelf als verslaafd ziet toe. Gokverslaving steeg van 10% naar 17%, gameverslaving naar 30%, en 25% noemt zichzelf alcoholverslaafd. Socialmediaverslaving blijft het grootst: 67% ziet zichzelf als zeker of mogelijk verslaafd, met een piek van 77% bij jongeren tussen 15 en 21 jaar.

Klimaatbewustzijn zonder actie

Hoewel 84% zich zorgen maakt over het klimaat, ondernemen jongeren weinig actie. Slechts 61% doet eenvoudige duurzame dingen zoals een tas meenemen. Vliegschaamte speelt nauwelijks een rol; gemak en lage prijzen zijn belangrijker dan duurzaamheid. Jongeren vinden dat luchtvaartmaatschappijen moeten verduurzamen, terwijl ze hun eigen gedrag nauwelijks aanpassen. Afval scheiden en minder vlees eten worden minder vaak gedaan, al winnen tweedehands aankopen en recyclen wel terrein.

Prijs belangrijker dan idealen

Bij aankopen weegt de prijs het zwaarst; idealen volgen pas daarna. Slechts een kwart kijkt of producten duurzaam zijn geproduceerd, en nog minder jongeren letten op het maatschappelijke doel van een merk. Wel worden reviews belangrijk gevonden en voelen jongeren zich sneller aangetrokken tot merken die hen het gevoel geven ergens bij te horen.

Mildere houding tegenover reclame

Jongeren zijn minder negatief over reclame dan vorig jaar. Vooral buitenreclame en advertenties in kranten en tijdschriften worden positief beoordeeld. Branded content wordt als de minst storende en meest geloofwaardige vorm van reclame gezien.

Wat écht telt voor jongeren

Geld, status en reizen zijn belangrijk, maar het hoogste goed voor jongeren is simpel: geluk. Voor 71% staat gelukkig zijn met stip op één.