NVJ: ‘Als we de volgende mediatransitie aan willen kunnen, moeten we jonge journalisten aan ons binden en inspireren’
“We hebben straks de eer om de Keulse hoogleraar Martin Andree te verwelkomen, die ons met zijn boek Big Tech Muss Weg hopelijk inspireert en helpt onze kijk op de machtsverhoudingen in de mediasector aan te scherpen. Dit thema raakt de kern van waar wij als NVJ-bestuur dagelijks mee te maken hebben. Neem bijvoorbeeld de koopkrachtdiscussie van vorig jaar: ondanks ons uiteindelijke succes, werden we aanvankelijk geconfronteerd met afwijzende, koppige en zelfs gespannen reacties, vooral van grote uitgevers.” Zo meldt de NVJ op hun ledenvergadering.
Is de NVJ nog invloedrijk?
Deze weerstand bracht het bestuur tot een confronterende vraag: hoe invloedrijk, representatief en relevant is de NVJ nog? Zijn ze groot en divers genoeg om indruk te maken en werkelijk álle mediamakers in Nederland te vertegenwoordigen?
Of is het tijd om stappen te zetten en te groeien?
Deze discussie, die ze ook met de FNV voeren, zullen we binnenkort met jullie delen. Hoe moet de NVJ van de toekomst eruitzien? Mijn overtuiging is dat ze moeten opschalen.
De koopkrachtdiscussie eindigde positief, maar de vraag naar onze slagkracht blijft. Terwijl mediabedrijven steeds groter en machtiger worden, zien ze hen steeds minder bereid om samen met kleinere partijen als de NVJ initiatieven te ontplooien. Tegelijkertijd worden we geconfronteerd met mondiale trends, zoals de dominantie van Amerikaanse platformbedrijven die niet alleen digitale distributie beheersen, maar ook bepalen wat nieuws is via hun algoritmes.
Voorheen beheersten ze de nieuwscyclus; nu wordt deze gestuurd door techgiganten met politieke of commerciële belangen. Het recente machtsvertoon van Google, dat Europees nieuws tijdelijk beperkte, illustreert dit pijnlijk. We staan machteloos, net als uitgevers.
Een verdwijnende generatie lezers
De WRR constateerde onlangs in een verontrustend rapport dat het bereik van professionele journalistiek structureel afneemt. Vooral jongeren wenden zich af: slechts 9% van de 13-19-jarigen ontvangt nog professioneel nieuws, tegen 26% tien jaar geleden. Sociale media nemen deze rol over, terwijl ze de doorklik naar onze nieuwsplatforms steeds verder afknijpen.
Een uitdaging bij jonge journalisten
Deze trends vragen om actie, maar ook om een grotere achterban. Onze NVJ telt 8000 leden – dat zouden er minstens twee tot drie keer zoveel moeten zijn. Toch lijkt de moderne, jonge journalist eerder een appgroep te starten dan lid te worden van de NVJ. ‘Lid van de bond? Dat deed mijn vader of moeder’, horen we vaak.
Daarom heeft het bestuur zich de laatste tijd specifiek gericht op jongeren in de journalistiek. Om de volgende mediatransitie aan te kunnen, moeten we jonge journalisten aan ons binden en inspireren. Alleen zo kunnen we jongeren blijven bereiken met professionele journalistiek.
‘Ontboomeren’
Kortom, de NVJ moet zich verjongen en vernieuwen. Dat betekent nieuwe vormen, nieuwe kanalen, nieuwe manieren van werken én nieuwe leden. Het recent succesvolle Carrière Lab in Utrecht toont dat we die creativiteit en flexibiliteit in huis hebben.
De bestuursconferentie heeft een lijst vol ideeën opgeleverd, en ik kijk ernaar uit om die uit te werken. Eén ding is zeker: in deze snel veranderende mediawereld moeten we onszelf blijven vernieuwen om relevant te blijven.
