Nepal heft socialemediaverboden op; maar protesten duren voort
Nepal heft socialemediaverboden op; maar protesten duren voort
De Nepalese regering heeft het verbod op populaire socialemediaplatforms ingetrokken, nadat dagenlange protesten uitmondden in hevig geweld waarbij zeker negentien doden vielen en honderden gewonden. Hoewel het besluit de directe aanleiding voor de demonstraties wegneemt, is de maatschappelijke onvrede allerminst verdwenen.
De overheid besloot vorige week tot een plotselinge blokkade van zo’n 26 grote platforms, waaronder Facebook, Instagram, WhatsApp, YouTube en X. De maatregel werd gerechtvaardigd met de uitleg dat deze bedrijven zich niet hadden geregistreerd volgens nieuwe wetgeving. Alleen enkele diensten die wel aan de regels voldeden, zoals TikTok en Viber, bleven toegankelijk.
De Nepalese premier Khadga Prasad Sharma Oli heeft zijn ontslag aangekondigd na felle protesten in het land. De onrust begon op maandag 8 september, toen nieuwe regels voor sociale media van kracht werden. Daarbij zouden grote platforms zoals Facebook, YouTube, X en WhatsApp verboden worden, tenzij de bedrijven zich binnen een week bij de Nepalese overheid registreerden.
De maatregel leidde direct tot massale demonstraties, waarna de wet inmiddels weer is ingetrokken. Opmerkelijk genoeg zou TikTok, dat eerder al in Nepal verboden was, juist weer toegestaan worden. Het Chinese moederbedrijf ByteDance had zich namelijk wel bij de autoriteiten geregistreerd.
Jongeren in opstand
Voor veel Nepalezen, vooral jongeren, was de maatregel de druppel die de emmer deed overlopen. Generatie Z trok massaal de straat op, niet alleen om de blokkade ongedaan te maken, maar ook om bredere misstanden aan te kaarten: wijdverbreide corruptie, het gebrek aan economische perspectief en de als steeds autoritairer ervaren regering.
Onder de leus “Stop corruptie, niet social media” verzamelden tienduizenden jongeren zich in de hoofdstad Kathmandu en andere grote steden. De protesten namen snel in omvang en intensiteit toe.
Escalatie en geweld
Wat begon als vreedzaam verzet, liep uit op zware confrontaties met de politie. Ordentroepen zetten traangas, rubberkogels en uiteindelijk zelfs scherp vuur in. Daarbij kwamen negentien mensen om het leven en raakten honderden anderen gewond. Beelden van jongeren die vluchtten voor de politie gingen rond via omwegen, ondanks de blokkades.
De woede richtte zich niet alleen op de straten. Overheidsgebouwen, het parlementscomplex en zelfs ambtswoningen van ministers en de premier werden bestormd en in brand gestoken.
Politieke gevolgen
De regering zag zich genoodzaakt het socialemediaverbod terug te draaien in een poging de rust te herstellen. Tegelijkertijd kwamen verschillende ministers onder zware druk te staan en traden af. Uiteindelijk kondigde ook de premier zijn ontslag aan, nadat hij steeds meer het mikpunt werd van de protestbeweging.
Onrust blijft
Hoewel de blokkade is opgeheven en er enkele politieke kopstukken zijn gevallen, lijken de protesten niet vanzelf te verdwijnen. Voor de jongerenbeweging staat er inmiddels meer op het spel dan toegang tot sociale media. De roep om hervormingen, meer transparantie en een serieuze aanpak van corruptie klinkt luider dan ooit.
Breder perspectief
De gebeurtenissen in Nepal tonen aan hoe groot de rol van digitale platforms inmiddels is in het dagelijks leven, zeker voor jongeren. Het verbieden van sociale media heeft niet alleen een praktisch, maar ook een symbolisch effect: het wordt ervaren als een aanval op vrijheid van meningsuiting. Daarmee zijn de protesten uitgegroeid tot een strijd die veel verder reikt dan internettoegang alleen.
