Met nieuw journalistiek platform Big Tech ter verantwoording roepen, desnoods bij de rechter

Journalist Eric Smit, bekend als medeoprichter van Follow the Money, heeft in 2026 het nieuwe journalistieke platform The Firewall gelanceerd. Met dit initiatief wil hij de macht van grote technologiebedrijven kritisch onderzoeken en hen waar nodig juridisch ter verantwoording roepen. Volgens Smit zijn traditionele journalistieke onthullingen vaak onvoldoende om structurele veranderingen af te dwingen bij bedrijven als Meta, Google, Amazon en X. Daarom combineert The Firewall onderzoeksjournalistiek met strategische rechtszaken wanneer uit onderzoek blijkt dat wet- en regelgeving wordt overtreden. Smit stelt dat journalistiek een belangrijke controlerende functie heeft binnen de democratische rechtsstaat, maar dat publicaties alleen niet altijd leiden tot daadwerkelijk ander gedrag van machtige organisaties. The Firewall wil daarom verder gaan dan het publiceren van onderzoeksverhalen. Wanneer journalistieke onderzoeken misstanden blootleggen die burgers, consumenten of de democratische rechtsorde schaden, wil het platform onderzoeken of juridische stappen mogelijk zijn. Daarmee probeert het niet alleen bewustwording te creëren, maar ook concrete veranderingen af te dwingen.

Focus op de macht van Big Tech

Het platform richt zich specifiek op de invloed van grote technologiebedrijven op samenleving, economie en democratie. Volgens Smit beschikken deze ondernemingen over enorme hoeveelheden data, economische macht en invloed op publieke informatievoorziening. Europese wetgeving, zoals de Digital Services Act (DSA) en de Digital Markets Act (DMA), biedt volgens hem nieuwe mogelijkheden om deze bedrijven aan regels te houden. The Firewall wil onderzoeken in hoeverre technologiebedrijven zich daadwerkelijk aan deze regels houden en waar overtredingen plaatsvinden.

Samenwerking tussen journalistiek en rechtspraak

Een onderscheidend kenmerk van The Firewall is de combinatie van onderzoeksjournalistiek en juridische expertise. Het platform werkt samen met juristen en maatschappelijke organisaties om te beoordelen of onderzoeksresultaten aanleiding geven voor juridische procedures. Volgens de initiatiefnemers zijn vrije pers en onafhankelijke rechtspraak twee essentiële instrumenten om macht te controleren. Door beide middelen te combineren hoopt The Firewall effectiever op te treden tegen misbruik van marktmacht, schendingen van privacyrechten en andere maatschappelijke problemen die verband houden met grote technologiebedrijven.

Met de oprichting van The Firewall kiest Eric Smit voor een nieuwe benadering van onderzoeksjournalistiek. Het platform wil niet alleen misstanden bij Big Tech blootleggen, maar ook actief bijdragen aan het afdwingen van verandering via juridische procedures. Daarmee positioneert The Firewall zich als een journalistiek initiatief dat de macht van technologiebedrijven kritisch volgt en, indien nodig, bereid is deze voor de rechter ter verantwoording te roepen.

Bronnen

• Smit, E. (2026, 6 mei). Met nieuw journalistiek platform wil Eric Smit Big Tech ter verantwoording roepen, desnoods bij de rechter. De Volkskrant.
• The Firewall. (2026). Missie en achtergrondinformatie. Geraadpleegd via https://www.thefirewall.eu
• NPO Radio 1. (2026, 17 mei). Hoog tijd om invloed Big Tech te begrenzen. Geraadpleegd via https://www.nporadio1.nl
• Boekenkrant. (2026, 18 mei). Nederlandse schrijvers en journalisten staan op tegen Big Tech. Geraadpleegd via https://boekenkrant.com