Kabinet kiest voor AI die Nederland en Europa sterker moet maken

Nederland wil meer grip krijgen op kunstmatige intelligentie en tegelijk de economische kansen ervan benutten. De ministerraad heeft ingestemd met de nieuwe kabinetsvisie Kiezen voor AI voor iedereen. Daarmee wil het kabinet zorgen dat Nederland en Europa minder afhankelijk worden van grote buitenlandse technologiebedrijven. De visie is opgesteld onder regie van staatssecretaris Willemijn Aerdts van Digitale Economie en Soevereiniteit. Het kabinet wil niet afwachten hoe AI de samenleving verandert, maar zelf richting geven aan de ontwikkeling en toepassing van de technologie.

Focus op zorg, energie, voedsel en hightech

Nederland kan niet op elk onderdeel van AI wereldwijd vooroplopen, stelt het kabinet. Daarom komt de nadruk te liggen op sectoren waarin economische mogelijkheden en maatschappelijke uitdagingen samenkomen. Daarbij noemt het kabinet onder meer zorg, energie, voedselproductie, veiligheid en de hightechindustrie. Het doel is niet om volledig onafhankelijk te worden, maar om voldoende eigen kennis, infrastructuur en capaciteit te behouden. Zo moet Nederland toegang houden tot cruciale technologie en zelfstandig strategische keuzes kunnen blijven maken.

Meer ruimte voor bedrijven en overheid

Het kabinet wil dat Nederlandse AI-bedrijven makkelijker kunnen groeien en dat organisaties AI verantwoord kunnen inzetten. Daarvoor zijn volgens de visie onder meer talent, investeringen, data, rekenkracht en duidelijke regels nodig. Ook werkt het kabinet aan een bredere aanpak voor datacenters. Begin 2027 moet meer duidelijk worden over de benodigde AI-infrastructuur en rekenkracht in Nederland. Voor het mkb moeten belemmeringen voor het gebruik van AI worden weggenomen. Binnen de overheid wil het kabinet succesvolle AI-toepassingen breder beschikbaar maken. Door meer gezamenlijk in te kopen, hoeven gemeenten, uitvoeringsorganisaties en ministeries niet steeds zelf opnieuw oplossingen te ontwikkelen.

Veiligheid en publieke waarden centraal

Naast economische kansen wijst het kabinet nadrukkelijk op de risico’s. AI kan cyberaanvallen geavanceerder maken en worden gebruikt voor desinformatie en beïnvloeding. Daarom wordt onderzocht of een Nederlands AI-veiligheidsinstituut nodig is om risico’s eerder te signaleren en aan te pakken. De Europese AI-verordening vormt daarbij een belangrijk kader. Het kabinet wil bedrijven en overheden helpen om de regels praktisch toe te passen, bijvoorbeeld door onder toezicht te kunnen experimenteren met nieuwe toepassingen.

Ook AI-geletterdheid krijgt aandacht. Mensen moeten beter begrijpen hoe AI werkt en wat de gevolgen kunnen zijn voor werk, publieke dienstverlening en het dagelijks leven. In 2027 en 2028 kunnen burgers bovendien meepraten over de kansen en grenzen van AI.

 

Bron: Rijksoverheid, november 2026