HISTORISCHE NEDERLAAG: Jury stelt Meta en Google aansprakelijk voor socialmedia-verslaving
HISTORISCHE NEDERLAAG: Jury stelt Meta en Google aansprakelijk voor socialmedia-verslaving
In een juridische aardbeving in Los Angeles zijn techgiganten Meta en Google woensdag aansprakelijk gesteld voor de schade die een jonge vrouw leed door verslaving aan hun platformen. De uitspraak markeert de eerste keer dat een jury oordeelt dat het ontwerp van apps als Instagram en YouTube direct verantwoordelijk is voor mentale gezondheidsproblemen bij jongeren.
Een overwinning voor de ‘gebruiker’
De zaak werd aangespannen door de inmiddels 20-jarige Kaley G.M. (in de rechtszaal KGM genoemd), die stelde dat zij sinds haar vroege jeugd verslaafd raakte aan Instagram en YouTube. De jury gaf haar gelijk en kende een schadevergoeding toe van 3 miljoen dollar. Hoewel dit voor miljardenbedrijven als Meta en Alphabet (Google) een relatief klein bedrag lijkt, is de juridische implicatie gigantisch.
“De uitspraak van vandaag is een referendum van een jury aan een hele branche: er moet eindelijk verantwoording worden afgelegd.” – Woordvoerder van de aanklagers na de uitspraak.
Bewuste ontwerpkeuzes centraal
In tegenstelling tot eerdere zaken richtte deze rechtszaak zich niet op de content die Kaley zag, maar op het technische ontwerp van de apps. Volgens de aanklagers hebben functies zoals infinite scroll, autoplay en constante notificaties maar één doel: gebruikers zo lang mogelijk vasthouden.
Uit bronnen van onder meer Tweakers en Reuters blijkt dat de jury oordeelde dat de bedrijven wisten dat dit ontwerp schadelijk was voor de hersenen van kinderen, maar besloten gebruikers hierover niet te waarschuwen. Meta moet 70% van de schadevergoeding betalen, Google de overige 30%.
“Engineering van verslaving”
Tijdens het proces, dat zes weken duurde, werden interne documenten en e-mails van Meta geopenbaard. Advocaat Mark Lanier trok een felle vergelijking met de tabaksindustrie uit de jaren ’90.
“Hoe zorg je dat een kind de telefoon nooit weglegt? Dat heet de engineering van verslaving. Dit zijn Trojaanse paarden: ze zien er prachtig uit, maar je nodigt ze binnen en ze nemen alles over.” – Mark Lanier, advocaat van de eiser.
Gevolgen voor de techwereld
De uitspraak komt op een moment dat de druk op techbedrijven wereldwijd toeneemt. Terwijl TikTok en Snapchat eerder al schikten met de jonge vrouw om een publiek proces te voorkomen, kozen Meta en Google voor de frontale aanval. Beide bedrijven hebben al aangekondigd in hoger beroep te gaan.
Volgens juridische experts van de Harvard Gazette en IEX zet dit vonnis de deur open voor duizenden soortgelijke claims van ouders, scholen en overheden. Het is een eerste “bellwether”-proces (een testcase) die laat zien dat de juridische bescherming waar techbedrijven decennia op rekenden, begint af te brokkelen.
