Google Earth haalt AI-functie snel offline na golf van nepbeelden

Google heeft een nieuwe AI-functie voor Google Earth alweer tijdelijk uitgeschakeld. Met de toepassing konden gebruikers satelliet- en 3D-beelden van bestaande locaties aanpassen met eenvoudige tekstopdrachten. De technologie bood creatieve mogelijkheden, maar leidde vrijwel direct tot zorgen over desinformatie en zogenoemde ‘deepfakes vanuit de lucht’. De functie maakte gebruik van Googles AI-beeldmodel Nano Banana 2. Gebruikers konden een locatie selecteren en vervolgens beschrijven wat er op die plek moest verschijnen. Zo konden gebouwen worden toegevoegd, landschappen worden veranderd of complete rampscenario’s worden nagebootst.

Realistische rampen en oorlogsbeelden

Kort na de introductie verschenen online gemanipuleerde beelden van onder meer bomkraters, overstromingen, vluchtelingenkampen en nucleaire installaties. Hoewel de situaties volledig waren verzonnen, zagen sommige resultaten eruit als authentieke satellietbeelden. Daarmee ontstond een nieuw risico: niet alleen foto’s van personen en gebeurtenissen kunnen met AI worden vervalst, maar ook beelden die van bovenaf een schijnbaar objectief overzicht van een locatie geven. Vooral onderzoekers die werken met openbronnenonderzoek, ook wel OSINT genoemd, reageerden kritisch. Zij gebruiken satellietbeelden om oorlogsschade, natuurrampen en militaire activiteiten te controleren:

Wanneer geloofwaardige nepbeelden zich gemakkelijk online verspreiden, wordt het moeilijker om echt beeldmateriaal van manipulaties te onderscheiden.

Vertrouwen in Google Earth onder druk

Google Earth wordt door veel mensen gezien als een betrouwbare visuele weergave van de wereld. Juist dat vertrouwen maakt een ingebouwde AI-generator volgens deskundigen riskant. Een gemanipuleerd beeld met de herkenbare uitstraling van Google Earth kan sneller als echt worden beschouwd dan een willekeurig AI-plaatje. Google benadrukte dat de gegenereerde beelden niet werden toegevoegd aan de openbare kaartomgeving van Google Earth. De afbeeldingen kregen bovendien een digitale SynthID-watermarkering, waarmee AI-content in theorie kan worden herkend. Die bescherming bleek echter niet waterdicht. Zodra gebruikers screenshots maken, beelden bijsnijden of bestanden opnieuw bewerken, kan het lastiger worden om de oorspronkelijke AI-markering te vinden. Ook bestaande detectiesystemen zijn niet altijd in staat om gemanipuleerde satellietbeelden betrouwbaar te herkennen.

Minder dan een dag na de introductie besloot Google de beeldfunctie terug te draaien. Het bedrijf verklaarde dat sommige gedeelde afbeeldingen mogelijk in strijd waren met zijn gebruiksregels. De toepassing blijft voorlopig uitgeschakeld terwijl Google werkt aan aanvullende veiligheidsmaatregelen. De snelle terugtrekking laat zien hoe moeilijk het is om krachtige generatieve AI op een verantwoorde manier in bestaande platforms te integreren. Een hulpmiddel dat bedoeld is om toekomstige bouwplannen, historische situaties of creatieve ideeën te visualiseren, kan net zo gemakkelijk worden ingezet om conflicten en rampen te verzinnen. Daarmee verschuift het deepfakeprobleem letterlijk naar een hoger niveau. Niet alleen mensen, stemmen en nieuwsvideo’s kunnen worden nagemaakt: ook de aarde zelf kan met enkele woorden worden herschreven.