Europa zet aanval in op sociale media voor jongeren: leeftijdsgrens onder 16 dichterbij
De Europese Unie werkt verder aan strengere regels om jongeren beter te beschermen tegen de negatieve effecten van sociale media. Daarbij wordt onder meer gekeken naar een Europese minimumleeftijd, een betrouwbaar systeem voor leeftijdscontrole en strengere verantwoordelijkheden voor grote technologiebedrijven. Volgens voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie besteden Europese jongeren gemiddeld vier tot zes uur per dag aan schermen. De Commissie maakt zich vooral zorgen over de gevolgen van sociale media voor de mentale en emotionele gezondheid van kinderen.
Bijna 60 procent van de jonge kinderen zou online te maken hebben gehad met emotionele of psychosociale problemen. Volgens Von der Leyen zijn veel sociale platforms bovendien niet ontworpen met het welzijn van kinderen als uitgangspunt.
Europese leeftijdsgrens steeds waarschijnlijker
De Europese Commissie onderzoekt daarom hoe kinderen op een uniforme manier kunnen worden beschermd. Een belangrijke mogelijkheid is een verbod op het gebruik van sociale media voor jongeren onder de 16 jaar. Sommige Europese lidstaten pleiten voor een minimumleeftijd van 15 jaar. Een speciaal panel van deskundigen onderzoekt momenteel welke aanpak het beste bij Europa past. Daarbij wordt onder meer gekeken naar Australië, waar sociale media voor jongeren onder de 16 jaar al zijn verboden.
“Ouders, niet algoritmes, zouden onze kinderen moeten opvoeden.” — Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, aangehaald door Social Media Today.
Leeftijd controleren met een Europese app
Om een leeftijdsgrens daadwerkelijk te kunnen handhaven, werkt de EU aan een systeem waarmee platforms de leeftijd van gebruikers kunnen controleren. De nieuwe Europese leeftijdsverificatie-app moet voorkomen dat kinderen eenvoudig een verkeerde geboortedatum invullen om toegang te krijgen.Een betrouwbaar controlesysteem is belangrijk, omdat eerdere verboden relatief gemakkelijk konden worden omzeild. Uit eerste ervaringen in Australië bleek bijvoorbeeld dat veel jongeren ondanks de regels sociale media bleven gebruiken.
Niet iedereen gelooft in een verbod
Critici waarschuwen dat een verbod niet automatisch betekent dat jongeren stoppen met sociale media. Kinderen kunnen technische blokkades omzeilen of overstappen naar kleinere en mogelijk minder veilige platforms. Sociale media spelen inmiddels een grote rol in het sociale leven van jongeren. Deskundigen benadrukken daarom dat een leeftijdsgrens gecombineerd moet worden met digitale opvoeding, betere moderatie, veiligere algoritmes en duidelijke verantwoordelijkheden voor technologiebedrijven.
Grote gevolgen voor sociale platforms
Wanneer de Europese Unie één gezamenlijke leeftijdsgrens invoert, krijgen platforms als TikTok, Instagram, Snapchat, YouTube en Facebook te maken met ingrijpende veranderingen. Zij zullen niet alleen de leeftijd van hun gebruikers beter moeten controleren, maar mogelijk ook hun aanbevelingssystemen, advertenties en verslavende functies voor jongeren moeten aanpassen.
De precieze Europese regels zijn nog niet vastgesteld. Wel lijkt de politieke druk toe te nemen om kinderen minder bloot te stellen aan schadelijke content, verslavende ontwerpen en onbeperkte algoritmische beïnvloeding.
