EU waarschuwt Meta om verslavend ontwerp van Facebook en Instagram
De Europese Commissie stelt voorlopig vast dat Meta mogelijk de Digital Services Act overtreedt met het ontwerp van Facebook en Instagram. Volgens de toezichthouder bevatten de platforms verschillende functies die overmatig en zelfs dwangmatig gebruik kunnen stimuleren. Het gaat onder meer om oneindig scrollen, automatisch afgespeelde video’s, pushmeldingen en sterk gepersonaliseerde aanbevelingen. Deze functies zijn ontworpen om gebruikers zo lang mogelijk op de platforms te houden, maar Meta zou onvoldoende rekening houden met de mogelijke gevolgen voor het mentale en fysieke welzijn.
Extra risico’s voor jongeren
De Commissie maakt zich vooral zorgen over minderjarigen en andere kwetsbare gebruikers. Functies zoals Reels, Stories en gepersonaliseerde tijdlijnen kunnen ervoor zorgen dat jongeren langdurig blijven kijken, ook ’s avonds en ’s nachts.
Volgens de Europese toezichthouder heeft Meta de risico’s van dit gebruik onvoldoende onderzocht en beperkt. Ook bestaande hulpmiddelen, zoals schermtijdwaarschuwingen en ouderlijk toezicht, zouden niet effectief genoeg zijn. Sommige instellingen zijn volgens de Commissie ingewikkeld, gemakkelijk te negeren of eenvoudig te omzeilen.
Platforms moeten mogelijk worden aangepast
Meta kan worden verplicht om het ontwerp van Facebook en Instagram ingrijpend te veranderen. De Europese Commissie noemt onder andere het standaard uitschakelen van autoplay en oneindig scrollen, duidelijkere schermpauzes en aanpassingen aan aanbevelingsalgoritmen. Die algoritmen zouden minder sterk gericht moeten zijn op maximale betrokkenheid en kijktijd. Meta moet aantonen dat het daadwerkelijk maatregelen neemt om problematisch en compulsief gebruik te verminderen.
Nog geen definitieve overtreding vastgesteld
De conclusies van de Commissie zijn voorlopig. Meta krijgt daarom de gelegenheid om op de beschuldigingen te reageren, aanvullende informatie te verstrekken en maatregelen voor te stellen. Wanneer de Europese Commissie uiteindelijk vaststelt dat Meta de DSA heeft overtreden, kan het bedrijf een boete krijgen die kan oplopen tot 6 procent van zijn wereldwijde jaaromzet. De toezichthouder kan Meta daarnaast verplichten om de platforms aan te passen.
Meta wijst op beschermende maatregelen
Meta stelt dat het al verschillende maatregelen heeft genomen om jongeren te beschermen. Het bedrijf verwijst onder meer naar speciale tieneraccounts, ouderlijk toezicht en mogelijkheden om schermtijd te beperken. De Europese Commissie vindt deze maatregelen voorlopig onvoldoende. De toezichthouder benadrukt dat platforms niet alleen hulpmiddelen moeten aanbieden, maar ook hun onderliggende ontwerp en verdienmodel kritisch moeten beoordelen.
Het onderzoek naar Facebook en Instagram werd in mei 2024 gestart. Eerder concludeerde de Commissie voorlopig al dat Meta onvoldoende voorkomt dat kinderen jonger dan dertien jaar de platforms gebruiken. De nieuwe bevindingen vergroten de druk op Meta om de werking van Facebook en Instagram binnen Europa fundamenteel te veranderen.
