Europese beleidsmakers bespreken steeds serieuzer nieuwe regels om kinderen en jonge tieners van sociale media te weren. Aanleiding is de groeiende bezorgdheid over mentale gezondheid, verslaving, slaaptekort, cyberpesten en blootstelling aan schadelijke content. De Franse president Emmanuel Macron wil het voortouw nemen in een Europees initiatief om jongeren onder de 15 jaar geen toegang meer te geven tot sociale mediaplatformen. Hij organiseert hierover overleg met andere EU-leiders en de Europese Commissie.

“We must protect our children from the harmful effects of excessive social media use before it is too late.” — Emmanuel Macron, via Social Media Today

Binnen het Europees Parlement groeit ondertussen de steun voor een digitale minimumleeftijd van 16 jaar voor toegang tot sociale media, videoplatforms en AI-chatdiensten. Hoewel dit voorstel nog niet bindend is, krijgt het steeds meer politieke steun binnen de Unie. De Europese Commissie heeft daarnaast een nieuwe leeftijdsverificatie-app ontwikkeld waarmee platforms de leeftijd van gebruikers moeten kunnen controleren zonder direct alle persoonlijke gegevens op te slaan. Deze technologie moet helpen om leeftijdsgrenzen daadwerkelijk te handhaven. Reuters meldde hierover dat de tool bedoeld is om “privacy-preserving age checks” mogelijk te maken. Ook heeft de Commissie een speciaal expertpanel opgericht dat aanbevelingen moet doen over online kindveiligheid, inclusief mogelijke geharmoniseerde leeftijdsrestricties voor sociale media binnen de EU. Steeds meer Europese landen werken al aan nationale verboden of beperkingen. Frankrijk wil sociale media verbieden onder de 15 jaar, Spanje pleit voor een minimumleeftijd van 16 jaar, terwijl Griekenland en Denemarken vergelijkbare maatregelen onderzoeken. Noorwegen werkt zelfs aan een verhoging van de minimumleeftijd naar 15 jaar.

“The current digital environment is failing to adequately protect minors.” — Europese Commissie, Child Safety Online Panel

Beleid

Beleidsmakers wijzen vooral op de impact van sociale media op mentale gezondheid. Intensief gebruik wordt in diverse studies gelinkt aan hogere niveaus van angst, depressie, concentratieproblemen, slechter zelfbeeld en slaaptekort. Daarnaast kijkt de EU nadrukkelijk naar het “verslavende ontwerp” van platforms, zoals eindeloos scrollen, notificatiesystemen en algoritmische feeds. Toch is er ook kritiek. De Mensenrechtencommissaris van de Raad van Europa waarschuwde dat een algemeen verbod mogelijk te ver gaat.

Welke EU-landen lopen voorop?

Steeds meer Europese landen werken aan nationale verboden of beperkingen:

Frankrijk

• Voorstel voor verbod onder 15 jaar.
• Macron dringt aan op EU-brede aanpak.

Griekenland

• Plant een verbod voor kinderen onder 15 vanaf 2027.
• Regering noemt angst, slaapstoornissen en verslaving als reden.

Spanje

• Wil sociale media verbieden voor jongeren onder 16.

Denemarken

• Overweegt verbod onder 15 jaar of ouderlijke toestemming tussen 13–15.

Noorwegen

• Werkt aan verhoging minimumleeftijd naar 15 jaar.

Critici stellen bovendien dat leeftijdscontroles makkelijk te omzeilen zijn en dat een verbod de onderliggende problemen niet oplost. De richting lijkt echter duidelijk: Europa beweegt snel richting strengere regelgeving voor jongeren en sociale media. De vraag is niet langer óf de EU gaat ingrijpen, maar hoe streng de uiteindelijke regels zullen worden.