[COLUMN] ‘Minder afhankelijk van Big Tech, door nóg afhankelijker van te worden’

2026? Minder afhankelijk van Big Tech, door er nóg afhankelijker van te worden
Europese overheden hebben inmiddels officieel vastgesteld dat het misschien niet ideaal is om hun
volledige digitale infrastructuur te laten draaien op een handvol Amerikaanse
technologiebedrijven. In het kader van “digitale autonomie” wordt daarom ingezet op
alternatieven. Zo wordt Nextcloud gepositioneerd als Europees alternatief voor OneDrive en
Google Drive. De Europese Unie probeert met de Digital Markets Act de marktmacht van grote
technologiebedrijven te begrenzen. LibreOffice wordt gepresenteerd als volwaardig alternatief
voor het dominante Microsoft Office-pakket. En de gemeente Utrecht heeft inmiddels
uitgesproken deze richting daadwerkelijk te willen volgen.
Het onderliggende doel is helder: minder afhankelijk worden van big tech, die hun AI-diensten
inmiddels niet meer aanbieden, maar standaard meeleveren. Optioneel is daarbij vooral een
theoretisch concept.

Wie Gmail opent, krijgt bijvoorbeeld ongevraagd een AI-assistent die e-mails wil lezen, samenvatten
en alvast beantwoorden. Efficiënt, zeker. Maar ook opmerkelijk voor wie dacht dat e-mail nog
enigszins privé was.

En mocht in dat landschap ook nog het DigiD-platform in buitenlandse handen terechtkomen, dan
ontstaat een situatie waarin de Nederlandse digitale identiteit wordt beheerd via dezelfde
ecosystemen waarvan we juist proberen minder afhankelijk te worden.
Digitale autonomie blijft daarmee een belangrijk beleidsdoel. De uitvoering blijkt vooralsnog vooral
een zorgvuldig gemanagede afhankelijkheidsreductie met behoud van strategische partners.
Europa heeft het licht gezien. Na jarenlange aanbestedingen waarbij steevast “per ongeluk” weer
een big tech bij een automatiseringsronde won, is men tot de revolutionaire conclusie gekomen dat
het misschien niet zo verstandig is om de complete digitale ruggengraat van het continent uit te
besteden aan een handvol Amerikaanse techreuzen met meer lobbyisten dan engineers die volgens
EU-richtlijnen willen werken.

De boodschap is helder: we willen minder afhankelijk worden van Big Tech.
De uitvoering: we huren ze nog even in om ons daarbij te helpen.

De Europese Commissie heeft de ooit de Digital Markets Act gelanceerd. Een wet die big tech in
toom moet houden. Een wet die, volgens de officiële lezing, de macht van Apple, Google, Meta,
Amazon en Microsoft eindelijk breekt. Pijnlijk lezen wij eind 2025 dat juist Apple zich niet aan de
DMA wil houden als zij toch binnen de EU bepaalde tracking opties blijven activeren en gebruiken
voor de opvang van locatiedata.
In werkelijkheid is het vooral een beleefde brief vanuit de EU met het verzoek of ze misschien
voortaan iets minder schaamteloos monopolist willen zijn.

Apple betaalt een boete. Google herschikt een menu. Microsoft belooft beterschap.
En alles gaat gewoon door.
Maar kijk, we hebben regels!
Dat ze geschreven zijn met input van dezelfde bedrijven waar ze toezicht op moeten houden is
natuurlijk puur toeval.

Zo stevent Europa af op een toekomst die even paradoxaal als voorspelbaar is. We dromen van
soevereiniteit, maar tekenen de contracten voor de realisatie ervan met de pen van de partij waarvan
we willen scheiden. Digitale autonomie blijft op deze manier een prachtig vergezicht dat we
uitsluitend kunnen bewonderen door de gepolijste glazen van een Amerikaanse VR-bril. We zijn niet
bezig met een bevrijding, maar met het heronderhandelen van de voorwaarden van onze overgave.
De revolutie wordt keurig gehost in de cloud uiteraard tegen een scherp tarief en met de
privacyvoorwaarden in de bijlage, die we, zoals altijd, ongezien zullen accepteren.

–

Deze column van Patrick Petersen is al eerder geplaatst op MarketingReport.nl