Brussel deelt miljardtik uit: Google krijgt 890 miljoen euro boete voor voortrekken eigen diensten
De Europese Commissie heeft Google twee boetes opgelegd met een gezamenlijke waarde van 890 miljoen euro. Volgens Brussel heeft het technologiebedrijf zijn dominante positie misbruikt door eigen diensten binnen de zoekmachine zichtbaarder te maken dan vergelijkbare diensten van concurrenten. Daarnaast zou Google appontwikkelaars hebben beperkt bij het doorverwijzen van gebruikers naar goedkopere aanbiedingen buiten de Google Play Store. De maatregelen zijn gebaseerd op de Digital Markets Act, de Europese wet die moet voorkomen dat de grootste digitale platforms hun positie als toegangspoort tot consumenten gebruiken om concurrenten te benadelen. Het is de eerste keer dat Google onder deze wet financieel wordt bestraft. De Commissie legt 460 miljoen euro op vanwege de presentatie van zoekresultaten en nog eens 430 miljoen euro vanwege de regels van Google Play. Google krijgt van de Europese Commissie zestig dagen de tijd om zijn werkwijze verder aan te passen. Het bedrijf heeft al experimenten gestart met een andere weergave van zoekresultaten, maar bestrijdt de conclusie dat zijn diensten concurrenten oneerlijk zouden benadelen.
Google gaf eigen diensten een betere plek in de zoekresultaten
Het eerste deel van de boete draait om de manier waarop Google gespecialiseerde zoekdiensten toont. Wanneer gebruikers zoeken naar bijvoorbeeld hotels, vluchten, winkelproducten, vervoer of sportinformatie, verschijnt vaak een uitgebreid Google-blok boven of tussen de reguliere zoekresultaten. Binnen zo’n blok kan een gebruiker direct prijzen vergelijken, beschikbaarheid bekijken of doorklikken naar een aanbieder. Volgens de Europese Commissie zijn deze opvallende functies niet op dezelfde manier beschikbaar voor concurrerende vergelijkingssites en gespecialiseerde zoekmachines. Google zou zijn eigen diensten daardoor niet alleen hoger hebben geplaatst, maar ook aantrekkelijker hebben gepresenteerd. Concurrenten kregen minder zichtbare links en konden niet van dezelfde grafische elementen, filters en directe interactiemogelijkheden profiteren. De Commissie spreekt daarom van zelfbevoordeling: een platform dat de toegang tot een markt controleert, gebruikt die positie om zijn eigen diensten een voordeel te geven. De zoekmachine is voor veel Europese bedrijven een belangrijk kanaal om klanten te bereiken. Een lagere of minder opvallende positie kan rechtstreeks gevolgen hebben voor bezoekersaantallen, boekingen en verkopen. Dat maakt de vormgeving van de zoekresultaten volgens Brussel meer dan alleen een ontwerpkeuze. Europees technologiecommissaris Henna Virkkunen benadrukte dat de regels bedoeld zijn om eerlijke concurrentie mogelijk te maken:
“De DMA moet ervoor zorgen dat we een eerlijk en gelijk speelveld hebben.” — Henna Virkkunen, Europees commissaris voor technologie, via Reuters.
Google moet concurrerende diensten voortaan op een eerlijke en niet-discriminerende manier behandelen. Dat betekent niet automatisch dat alle resultaten er hetzelfde uit moeten zien, maar wel dat Google zijn eigen diensten niet structureel mag bevoordelen vanwege het feit dat het bedrijf zowel de zoekmachine als de gespecialiseerde diensten bezit. De Commissie meldt dat Google inmiddels veranderingen test in de presentatie van onder meer winkel-, hotel- en vluchtresultaten. Ook onderzoekt het bedrijf aanpassingen aan advertenties en sportgerelateerde informatie. Brussel noemt die stappen aanzienlijke vooruitgang, maar zal nog beoordelen of de wijzigingen daadwerkelijk voldoende zijn. De discussie krijgt extra betekenis door de snelle opkomst van AI-zoekresultaten. Google toont steeds vaker automatisch gegenereerde antwoorden via AI Overviews en AI Mode. De Europese Commissie heeft aangegeven dat dezelfde uitgangspunten ook op deze AI-functies kunnen worden toegepast. Wanneer een AI-antwoord bepaalde bedrijven, producten of bronnen selecteert, mag Google zijn eigen diensten daarin niet ongemerkt een voorkeurspositie geven.
Appontwikkelaars mochten klanten niet vrij naar goedkopere alternatieven sturen
Het tweede deel van de boete heeft betrekking op Google Play, de officiële appwinkel voor Android. Appontwikkelaars konden gebruikers volgens de Commissie niet volledig vrij en zonder extra kosten doorverwijzen naar andere websites of appwinkels. Een abonnement of digitale aankoop kan buiten een appwinkel soms goedkoper worden aangeboden, omdat een ontwikkelaar daar geen commissie aan Google hoeft af te dragen. Wanneer een gebruiker via Google Play betaalt, kan Google een percentage van de transactie ontvangen. De Europese regels bepalen dat ontwikkelaars consumenten moeten kunnen informeren over alternatieve betaalmogelijkheden. Zij moeten bijvoorbeeld in een app kunnen vermelden dat een abonnement via de eigen website goedkoper verkrijgbaar is. Ook moeten ze naar zo’n aanbod kunnen linken zonder dat het platform onnodige technische of commerciële hindernissen opwerpt. Volgens Brussel voldeden de regels van Google niet aan die eisen. De beperkingen maakten het moeilijker voor ontwikkelaars om rechtstreeks een relatie met hun klanten op te bouwen en konden ervoor zorgen dat consumenten hogere prijzen betaalden.
De Commissie legt Google daarom een boete van 430 miljoen euro op. Het bedrijf moet ontwikkelaars meer vrijheid geven om gebruikers te informeren over aanbiedingen buiten Google Play. Volgens Reuters hebben recente aanpassingen van Google op dit gebied voorlopig een gematigd positieve reactie gekregen van de Commissie, maar ook deze veranderingen worden verder onderzocht. Google waarschuwt dat de Brusselse eisen niet alleen gevolgen hebben voor het eigen verdienmodel. Het bedrijf zegt dat sommige aanpassingen de veiligheid van gebruikers kunnen verminderen en populaire functies uit de zoekmachine kunnen laten verdwijnen. Kent Walker, president Global Affairs bij Google en Alphabet, stelde:
“Regulering moet producten verbeteren, niet slechter maken.” — Kent Walker, Google, via Reuters.
Volgens Google wordt het bedrijf gedwongen realtimefuncties rond prijzen en beschikbaarheid van hotels, vluchten en restaurants te verwijderen of te versoberen. Ook zouden beveiligingsmaatregelen binnen Google Play worden afgebouwd wanneer gebruikers gemakkelijker naar externe verkooppunten kunnen worden geleid. Brussel erkent dat veiligheid en privacy belangrijk zijn, maar vindt dat deze argumenten niet mogen worden gebruikt om concurrenten structureel uit te sluiten. De DMA verplicht poortwachters om hun platforms opener te maken, terwijl noodzakelijke beveiligingsmaatregelen wel toegestaan blijven.
Nieuwe machtsstrijd tussen Europa en Amerikaanse technologiebedrijven
De boete is onderdeel van een bredere Europese aanpak van grote technologiebedrijven. Google is samen met onder meer Apple, Meta, Amazon, Microsoft en ByteDance aangewezen als poortwachter onder de Digital Markets Act. Deze bedrijven beheren platforms die voor veel consumenten en ondernemingen bijna onvermijdelijk zijn geworden. De DMA moet sneller kunnen ingrijpen dan het traditionele mededingingsrecht. Oude concurrentiezaken tegen technologiebedrijven duurden soms vele jaren, waardoor een markt al ingrijpend veranderd kon zijn voordat een definitieve uitspraak volgde. Onder de nieuwe wet gelden vooraf vastgestelde verplichtingen. Poortwachters mogen hun eigen diensten niet zonder goede reden bevoordelen, moeten zakelijke gebruikers toegang geven tot bepaalde gegevens en mogen consumenten niet onnodig binnen hun eigen ecosysteem vasthouden.
De boetes tegen Google zijn de vijfde en zesde Europese sancties tegen het bedrijf wegens concurrentieverstorend gedrag. Volgens Reuters heeft de Europese Commissie Google in bijna twintig jaar tijd nu voor ongeveer 10,38 miljard euro beboet. De eerdere zaken hadden onder meer betrekking op Google Shopping, Android en de markt voor online advertenties. Begin juli 2026 verloor Google bovendien zijn juridische strijd tegen de Android-boete van ongeveer 4,1 miljard euro. Het Europese Hof van Justitie bevestigde dat Google zijn dominante positie met Android had misbruikt om concurrenten te beperken. Google kan ook tegen de nieuwste besluiten in beroep gaan. Het bedrijf heeft aangegeven een juridische procedure te overwegen. Een beroep betekent echter niet automatisch dat Google de opgelegde veranderingen voorlopig mag negeren. Daarvoor moet het bedrijf afzonderlijk om opschorting van de maatregelen vragen. De zaak speelt bovendien tegen de achtergrond van politieke spanningen tussen Europa en de Verenigde Staten. Amerikaanse politici hebben Europese regelgeving eerder bekritiseerd omdat die vooral grote Amerikaanse technologieconcerns zou raken. De Europese Commissie stelt daartegenover dat de regels gelden voor alle bedrijven die in Europa actief zijn en aan de voorwaarden voor poortwachters voldoen. Europees mededingingscommissaris Teresa Ribera maakte duidelijk dat Brussel zich niet door buitenlandse druk wil laten tegenhouden. Volgens haar heeft de Europese Unie de plicht ervoor te zorgen dat de eigen wetgeving volledig wordt nageleefd.
Voor consumenten kunnen de gevolgen van het besluit zichtbaar worden in zowel Google Search als Android-apps. Zoekresultaten kunnen anders worden ingedeeld, concurrerende vergelijkingsdiensten kunnen een prominentere positie krijgen en apps kunnen duidelijker naar goedkopere abonnementen buiten Google Play verwijzen.
Voor bedrijven en ontwikkelaars staat vooral de toegang tot klanten centraal. Zij krijgen mogelijk meer ruimte om zonder tussenkomst van Google aanbiedingen te presenteren, betalingen af te handelen en hun diensten zichtbaar te maken. De boete van 890 miljoen euro is voor een bedrijf met de omvang van Alphabet financieel te dragen. De werkelijke impact zit daarom waarschijnlijk niet alleen in het bedrag, maar vooral in de gedwongen veranderingen aan Googles producten. Wanneer Brussel erin slaagt de inrichting van Search, Google Play en mogelijk ook AI-zoekresultaten blijvend te veranderen, kan het besluit grote gevolgen hebben voor de manier waarop Europeanen online informatie zoeken, apps kopen en digitale diensten vergelijken.
