Beleidsbrief slimmere overheid: ‘Hoe AI de Wet open overheid moet versnellen en verbeteren’
Beleidsbrief slimmere overheid: ‘Hoe AI de Wet open overheid moet versnellen en verbeteren’.
In deze beleidsbrief van 24 april 2026 van Heleen Herbert Minister van Economische Zaken en Klimaat en W.J.M. Aerdts Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat. wordt AI gepositioneerd als een praktisch hulpmiddel om de uitvoering van de Wet open overheid (Woo) beter uitvoerbaar te maken. Overheden hebben te maken met grote hoeveelheden documenten, en AI kan helpen om deze sneller te analyseren. Door automatisch informatie te herkennen en te ordenen, kan sneller worden bepaald welke documenten (of delen daarvan) openbaar gemaakt kunnen worden. Dit ondersteunt ambtenaren in hun werk en verkort de doorlooptijd van verzoeken.
“Het kabinet wil in Europees verband bezien hoe de toepassing van nieuwe technologieën, zoals artificiële intelligentie, kan bijdragen aan het verbeteren van de informatiehuishouding en de uitvoering van openbaarmakingsverplichtingen, met inachtneming van de geldende waarborgen voor zorgvuldigheid en bescherming van belangen.”
Automatisch lakken en anonimiseren
Een concreet toepassingsgebied is het anonimiseren van gevoelige gegevens. Waar dit nu vaak handmatig gebeurt, kan AI patronen herkennen zoals namen, adressen of andere persoonsgegevens. Op basis daarvan kan de technologie voorstellen doen voor het ‘lakken’ van documenten. Dit maakt het proces efficiënter en consistenter, terwijl menselijke controle nodig blijft om fouten te voorkomen. AI kan ook worden ingezet om informatie toegankelijker te maken voor burgers. Denk aan het automatisch samenvatten van lange documenten, het verbeteren van zoekfuncties en het zichtbaar maken van verbanden tussen verschillende stukken. Hierdoor wordt niet alleen meer informatie gedeeld, maar wordt die informatie ook bruikbaarder en begrijpelijker.
Snellere afhandeling van Woo-verzoeken
De inzet van AI kan bijdragen aan een snellere en efficiëntere behandeling van Woo-verzoeken. Door documenten automatisch te sorteren, te analyseren en deels voor te bewerken, kunnen ambtenaren zich richten op de inhoudelijke beoordeling. Dit helpt om achterstanden te verminderen en de dienstverlening te verbeteren.
Zorgvuldigheid en risico’s
De brief benadrukt dat het gebruik van AI zorgvuldig moet gebeuren. Er zijn risico’s, zoals fouten in automatische beoordelingen of bias in systemen. Daarom blijft menselijke controle essentieel. Ook moet rekening worden gehouden met privacy en andere belangen bij het openbaar maken van informatie. AI is dus een hulpmiddel, geen vervanging van verantwoordelijkheid.
