Scientias: ‘Een derde onderzoek sociela media heeft banden met big tech (zonder te melden)’

Uit recent onderzoek blijkt dat een groot deel van het wetenschappelijke onderzoek naar sociale media nauwe banden heeft met grote technologiebedrijven, zonder dat die relaties altijd worden vermeld. Bijna één op de drie studies heeft connecties met partijen als Meta, Google of andere techbedrijven, terwijl dit niet expliciet wordt aangegeven in de publicaties. Zo meldt platform Scientias. 

Onderzoekers analyseerden honderden wetenschappelijke artikelen die de afgelopen jaren zijn verschenen in toonaangevende tijdschriften. In een deel van de studies werden samenwerkingen of financiering door technologiebedrijven wel gemeld, maar aanvullend onderzoek laat zien dat het daadwerkelijke aantal banden aanzienlijk hoger ligt. Veel van deze connecties blijven dus onder de radar.

Wanneer ook wordt gekeken naar de rol van redacteuren en reviewers in het publicatieproces, blijkt het aantal volledig onafhankelijke onderzoeken nog kleiner. Naar schatting is slechts een beperkt deel van het socialmediaonderzoek volledig vrij van invloed van big tech, van dataverzameling tot publicatie.

Dat roept zorgen op, vooral omdat dit type onderzoek vaak wordt gebruikt als basis voor beleid, regelgeving en maatschappelijke discussies. Critici pleiten daarom voor strengere regels rond transparantie en belangenverstrengeling, vergelijkbaar met de standaarden die gelden in de medische wetenschap.

Tegelijkertijd erkennen sommige experts dat samenwerking met technologiebedrijven soms onvermijdelijk is, bijvoorbeeld om toegang te krijgen tot data. Juist daarom, zo stellen zij, is het cruciaal dat zulke banden open en duidelijk worden vermeld, zodat de geloofwaardigheid van wetenschappelijk onderzoek behouden blijft.