[ONDERZOEK] De gourmetkaart van Nederland: zo eet elke provincie met kerst

Kerst in Nederland draait niet alleen om gezelligheid, maar vooral ook om eten. Uit een grootschalig onderzoek van het RTL Nieuwspanel onder ruim 21.000 deelnemers blijkt dat Nederlanders het kerstdiner heel verschillend aanpakken. Van urenlang gourmetten tot chique diners met meerdere gangen: elke provincie heeft zo zijn eigen tradities.

Gourmetten blijft onverminderd populair

Hoewel luxe kerstdiners steeds vaker op tafel verschijnen, blijft gourmetten een echte klassieker. In veel huishoudens staat het elektrische plaatje nog altijd centraal, vaak gecombineerd met kleine pannetjes, vlees, groenten en sausjes. Sommige gezinnen maken er zelfs een avondvullend programma van en wisselen gourmetten af met andere gerechten.

Toch kiest een groeiende groep Nederlanders voor een meer uitgebreide aanpak. Denk aan een diner met meerdere gangen of een grote eyecatcher op tafel, zoals een hele kalkoen, rollade of ham. Ook ‘shared dining’ wint terrein: meerdere kleine gerechtjes die samen worden gedeeld, vergelijkbaar met een lopend buffet.

De manier waarop Nederlanders kerst vieren, verschilt sterk per provincie. In de noordelijke provincies wordt relatief vaak gegourmet. Flevoland springt eruit als dé gourmetprovincie van het land. In Limburg gaat het er juist Bourgondisch aan toe: daar kiezen mensen het vaakst voor een uitgebreid meergangendiner.

Groningers zijn opvallend creatief en kiezen regelmatig voor een themadiner, zoals Italiaans, Mexicaans of Aziatisch. In Drenthe verschijnen vaker alternatieven op tafel, zoals raclette, kaasfondue, pizzarette of hotpot. Overijssel kent relatief veel buffetten, terwijl in Friesland en Noord-Holland gourmetten en uitgebreid dineren ongeveer even populair zijn.

Wie staat er in de keuken?

Niet iedereen heeft zin om met kerst zelf te koken. Ongeveer een kwart van de Nederlanders bestelt eten of gaat buitenshuis dineren. In huishoudens waar wel zelf wordt gekookt, nemen vrouwen nog steeds vaker de organisatie, boodschappen en het koken voor hun rekening dan mannen.

Kerst draait om samen eten

Of het nu gaat om gourmetten, een luxe diner of een eenvoudige maaltijd: het onderzoek laat zien dat kerst vooral draait om samen zijn. De tafel is het middelpunt van de feestdagen, en hoe die tafel eruitziet verschilt per regio. Eén ding hebben alle provincies gemeen: kerst is hét moment om uitgebreid de tijd te nemen voor eten en gezelligheid.