Meta krijgt opnieuw te maken met een grote juridische uitdaging in de Verenigde Staten. Een collectief van meer dan 1.800 ouders en schoolleiders heeft in Californië een zaak aangespannen waarin wordt gesteld dat Meta ernstige waarschuwingssignalen over de impact van Instagram en Facebook op jongeren heeft genegeerd. Volgens de indiening zouden Meta en andere grote platforms  waaronder TikTok, Snapchat en YouTube doelbewust groeistrategieën hebben gevolgd die de geestelijke en lichamelijke gezondheid van kinderen in gevaar brachten, terwijl interne informatie hun op de risico’s had gewezen.

De nieuwe documenten leggen een reeks beschuldigingen op tafel. Zo zou Meta de effectiviteit van bestaande jeugdveiligheidsfuncties bewust hebben beperkt en tests van nieuwe beschermingsmaatregelen hebben tegengehouden wanneer die negatieve gevolgen voor groei en gebruik konden hebben. Ook wordt het bedrijf verweten onvoldoende te hebben ingegrepen tegen seksueel misbruik op het platform en traag te hebben gehandeld tegen online predators die contact zochten met minderjarigen.

Verder zou Meta schade onder tienergebruikers stelselmatig hebben geminimaliseerd wanneer deze kwestie botsingen opleverde met de doelstelling om het engagement te verhogen. Volgens de indieners kregen deze inzichten mede vorm door verklaringen en documentatie van voormalig personeel, dat bevestigde dat kinderveiligheid niet altijd prioriteit kreeg binnen het bedrijf.

De zaak staat niet op zichzelf. Al eerder werd Meta-topman Mark Zuckerberg door het Amerikaanse Congres ondervraagd over interne rapporten waaruit bleek dat het bedrijf negatieve effecten op jongeren kende, maar die informatie niet naar buiten bracht. De nieuwe aanklacht gaat nog een stap verder door te stellen dat Meta actief bepaalde onderzoeksprojecten heeft stopgezet wanneer de resultaten ongunstig uitvielen. Een voorbeeld daarvan is een intern project uit 2020 waarin het effect werd onderzocht van een tijdelijke pauze van Facebook.

Uit de bevindingen bleek dat gebruikers die een week offline gingen minder gevoelens van depressie, angst en sociale vergelijking rapporteerden. Volgens de aanklagers verdwenen deze resultaten in een la, en werd verdere studie verhinderd.

Meta ontkent alle aantijgingen en benadrukt dat het voortdurend werkt aan het verbeteren van jeugdveiligheid en onderzoeksmethoden. Volgens het bedrijf zijn veel referenties gebaseerd op vertekende of selectief gebruikte gegevens en zegt Meta dat het wél volop investeert in maatregelen die jongeren beschermen.

Aanklacht

De aanklacht beperkt zich niet tot Meta. Ook Snapchat wordt verweten dat zijn leeftijdsdetectie nauwelijks werkt en dat functies zoals Snap Streaks bewust verslavend zijn ontworpen om jongeren dagelijks terug te laten keren. TikTok zou manipulatieve ontwerpkeuzes inzetten om engagement onder jongeren te vergroten, terwijl YouTube’s aanbevelingssystemen volgens de indiening minderjarigen herhaaldelijk blootstellen aan schadelijke content.

Met de omvang van de groep eisers en de zwaarte van de aantijgingen belooft de zaak een langdurig en potentieel schadelijk traject te worden, vooral voor Meta. Nu voormalige werknemers verklaringen afleggen en interne documenten opduiken, kan de rechtszaak belangrijke gevolgen hebben voor de manier waarop sociale mediaplatforms met jongeren omgaan — en voor de bedrijven die deze platforms beheren.