Content-case: ‘Hoe een pop-up redactie het dorp bereikte’

Tien dagen lang verbleef journalist Rens van de Plas op een zelfgebouwde buurtcamping – de pop-upredactie van journalistiek collectief Woeste Grond en weekblad Brabants Centrum – in het Brabantse dorp Esch. Niet om vakantie te vieren, maar om verhalen te verzamelen. “Ik ben echt omarmd en opgenomen in het dorp,” blikt Van de Plas terug op Villamedia.nl (NVJ). 

De aanwezigheid van de redactie werd gewaardeerd, vertelt hij. “Bewoners waren blij dat we er waren en vonden het fijn dat we elke dag op het plein te vinden waren.” Al snel stond hij in het dorp bekend als ‘de journalist van de camping’, zelfs bij mensen die hij nog niet persoonlijk had gesproken. “We waren binnen no-time een bekend gezicht in het dorp.”

Dagelijks kwamen inwoners spontaan langs om hun verhaal te delen:

We begonnen met luchtige verhalen en belichtten initiatieven die veel mensen aanspraken. Dat maakte de weg vrij om later wat scherpere vragen te stellen.

Een voorbeeld daarvan is de lokale supermarkt, die al een jaar gesloten is. “Steeds meer mensen gaven uiteindelijk toe daar sowieso niet hun boodschappen te doen,” vertelt Van de Plas. “Dat soort inzichten krijg je pas als bewoners voelen dat je niet alleen komt halen, maar ook iets brengt.” En dat ‘brengen’ zat volgens hem vooral in het openstaan voor menselijke verhalen. “Daardoor beseffen mensen dat je er bent voor de gemeenschap, niet voor de sensatie.”

Volgens Van de Plas zijn journalisten te weinig zichtbaar in dorpen, waardoor veel lokale verhalen onverteld blijven. “Driekwart van de gesprekken die ik voerde, zouden niet uit zichzelf bij een journalist terecht zijn gekomen.” Zonder zijn fysieke aanwezigheid had hij deze verhalen gemist. “Ik pleit ervoor om journalisten vaker gewoon in de openbare ruimte neer te zetten.”

De gekozen locatie was daarbij cruciaal. “Onze opstelling was laagdrempelig. Mensen hoefden geen gebouw binnen, geen drempel over. Dat maakte ons makkelijk aanspreekbaar.” Zo aanspreekbaar zelfs, dat bewoners cadeautjes kwamen brengen. “Van een kan thee en een tosti tot een ijsje, bloemstuk of kaarsenhouder.” Die kleine gebaren beïnvloedden zijn onafhankelijkheid niet, benadrukt hij. “Het ging meestal om mensen over wie ik geen kritisch stuk hoefde te schrijven.”

Zijn boodschap aan andere redacties? “Probeer het gewoon. Een pop-upredactie is een relatief kleine investering en levert ontzettend veel op.” En hoe zit het met de toekomst van de campingredactie van Woeste Grond? “We werken nu aan een speciale krant voor alle Esschenaren. Maar dat deze pop-up een vervolg krijgt, staat vast. Al heb ik dan wel wat extra journalisten nodig.”