Artsen en gezondheidsorganisaties roepen Snapchat in een brandbrief op om jeugdige gebruikers beter te beschermen tegen vape-dealers en gerelateerde content. Als het platform niet binnen twee weken met concrete maatregelen komt, volgen juridische stappen.

De oproep is afkomstig van Rookpreventie Jeugd, Vapen #jouwkeuze, het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC), het Antoni van Leeuwenhoek (AVL) en de Gezondheidsfondsen voor Rookvrij (KWF, Longfonds en Hartstichting). In de brief, opgesteld door De Roos Advocaten, wordt Snapchat verweten onvoldoende te doen om jongeren te beschermen tegen de illegale promotie en verkoop van vapes via het platform.

De organisaties wijzen op Snapchat’s verplichtingen onder de Europese Digital Services Act (DSA), die platforms onder meer verplicht minderjarigen te beschermen tegen schadelijke content. Overtredingen kunnen resulteren in forse boetes tot 6% van de wereldwijde jaaromzet.

Snapchat als kanaal voor illegale handel

“Snapchat is immens populair onder tieners, en wordt misbruikt door verkopers om vapes aan te bieden,” zegt longarts Wanda de Kanter, voorzitter van Rookpreventie Jeugd. Ook longpatholoog Danielle Cohen (LUMC) en longarts Frank Borm (AVL) luiden de noodklok. “Kinderen geven aan dat Snapchat dé plek is waar vape-dealers actief zijn,” aldus Cohen. “We zien een toename van ernstige nicotineverslavingen bij jongeren, met grote gevolgen voor hun gezondheid.”

Scholieren getuigen in video

In een video leggen scholieren uit hoe eenvoudig ze via Snapchat aan vapes komen. Dealers, vaak leeftijdsgenoten, zijn herkenbaar in stories en bieden zelfs kortingen bij doorverwijzingen. De beelden tonen hoe Snapchat bijdraagt aan de verspreiding van illegale, vaak sterk verslavende wegwerp-vapes.

Verontrustende cijfers en gezondheidsrisico’s

Sinds het verbod op smaakjes in wegwerp-vapes op 1 januari 2024, is de handel verschoven naar illegale kanalen. De aangeboden producten bevatten vaak extreem hoge concentraties nicotine. Jongeren raken hierdoor razendsnel verslaafd. Trimbos-onderzoek uit 2023 toont aan dat 25% van de scholieren tussen 12 en 16 ooit heeft gevapet; 4% doet dat dagelijks. De gezondheidsschade is fors: van concentratieproblemen tot ziekenhuisopnames. Recent moesten vijf jongeren worden opgenomen, vier van hen in een kunstmatige coma.

De artsen eisen dat Snapchat binnen 14 dagen schriftelijk bevestigt welke maatregelen het neemt, volledige openheid van zaken geeft én meetbare resultaten toont. Blijft actie uit, dan volgen klachten bij de Autoriteit Consument & Markt en de Europese Commissie.