Twitterende raadsleden: bron van ergernis? [deel 1]

Onlangs zei de Burgemeester van Gouda dat hij zich ergert aan twitterende raadsleden. Tijdens de gemeenteraadsvergadering deed hij een oproep aan raadsleden om zeer terughoudend te zijn met twitteren. ‘Het debat moet plaatsvinden in de raadszaal, maar niet daarbuiten.’

De Burgemeester van Gouda, Milo Schoenmaker, is niet de enige burgervader die zich hier kritisch over uitlaat. Naar mijn idee gaat Schoenmaker voorbij aan een aantal belangrijke facetten van het raadslidmaatschap. Ik kan Schoenmaker wel volgen als het gaat om raadsleden die zitten te twitteren tijdens een debat waarbij zij zelf woordvoerder zijn. Op dat moment wordt het debat in de raadszaal gehouden en is het wel van belang dat een raadslid zijn of haar aandacht bij het debat houdt. Maar dat is ook meteen het laatste punt waarbij ik het met hem eens ben.

Wat mij betreft staat communicatie op de eerste plek van belangrijkste wapens van een politicus. Kan een politicus niet communiceren, dan kan hij/zij zijn/haar boodschap niet kwijt of goed overbrengen. Dat is lastig voor een volksvertegenwoordiger die toch verantwoording moet afleggen waarom hij/zij bepaalde keuzes maakt. Communicatie van een politicus is niet alleen van belang in campagnetijd, maar juist ook buiten campagnetijd om.

Beeldvorming
Sociale media geven politici de mogelijkheid om op een relatief makkelijke manier een groot bereik te creëren voor zijn/haar boodschap, wat die boodschap dan ook mag zijn. Het voordeel, en soms een nadeel, is dat politici dit helemaal zelf in de hand kunnen hebben. Sociale media zijn geen excuus om je er als politicus ergens makkelijk vanaf te maken. Nee, het helpt politici bij de taak die elke politicus heeft: laten zien wat het inhoudt om politicus te zijn. Zwart wit gezegd denken mensen dat politici op het Stadhuis zitten koffie te drinken en ondertussen de eigen zakken aan het vullen zijn en wanneer het zo uitkomt helpen politici elkaar aan een baantje. Sociale media geven politici de ruimte om te laten zien dat voor veel volksvertegenwoordigers dit niet klopt. Elke politicus zou zich hiervan bewust moeten zijn en zich verantwoordelijk voelen voor de beeldvorming rondom politici.

Wanneer politici dan twitteren over de vele werkbezoeken die ze afleggen, werkt dit logischerwijs door tijdens raadsvergaderingen. De ervaring leert dat politici die aan de slag gaan met sociale media dit steeds leuker vinden en dus ook gaan twitteren tijdens de raadsvergadering. Daar begint de ergernis bij vele burgervaders want raadsleden lijken alleen nog maar op hun mobiele apparatuur te kijken, vergeten wat er in de raadszaal aan de hand is en zijn alleen nog maar bezig met hun eigen profilering. Wat we dan ook zien, is dat er in steeds meer gemeenten een parallelle raadsvergadering ontstaat.

Voor wie zitten raadsleden er?
Aan kritische social media Burgemeesters zou ik de vraag willen stellen of zij kunnen aangeven voor wie de raadsleden er zitten. Naar mijn idee zitten ze er niet om de voorzitter van de raadsvergadering te plezieren. Raadsleden zitten er voor hun inwoners, hun gemeente, hun achterban. Daarmee in contact staan is onwijs belangrijk voor een raadslid en dat zal Schoenmaker ook erkennen. Dat er nu middelen zijn die ervoor   zorgen dat raadsleden 24/7 met hun gemeente, hun inwoners en hun achterban in contact staan, vraagt dat geen aanpassing van de raadsleden maar van de structuren waarin een raad opereert en waar de Burgemeester op toeziet. Wanneer Burgemeesters zich hieraan ergeren, neigt dat naar een groter brevet van onvermogen van de Burgemeester dan van raadsleden die wel mee kunnen in de dynamiek van het nieuwe communiceren.

Met zijn opmerking gaat de Burgemeester voorbij aan het facet van het belang van communiceren van een raadslid, de verantwoordelijkheid die raadsleden hebben om verantwoording af te leggen over de keuzes die zij maken en de veranderend manier van communiceren van een raadslid. Voor het gemak lijkt Schoenmaker te vergeten voor wie de raadsleden nu eigenlijk zijn; een neiging die we vaker terug zien in de politiek.

Mijn oproep aan raadsleden is dan ook om echt serieus en actief aan de slag te gaan met de mogelijkheden die sociale media bieden en zich niet laten hinderen door Burgemeesters die zaken zien gebeuren maar er onmogelijk controle op kunnen uitoefenen. Dat is overigens voer voor deel 2 van deze blog waarin we dieper ingaan op de specifieke rol van Burgemeesters in relatie tot een nieuw fenomeen: de parallelle raadsvergadering.